స్టీవ్ జాబ్స్ చివరి మాటలు “ఓహ్- వావ్!… ఏం చూశాడు తను..?!

.

గాంధీ చివరి క్షణాల్లో “హే రామ్” అన్నాడు.. స్టీవ్ జాబ్స్ మాత్రం “ఓహ్.. వావ్!” అన్నాడు! చివరి క్షణంలో ఆయన ఏం చూశాడు?

మనిషి జీవితంలో చివరి చూపుకు, చివరి మాటకు ఎందుకింత ప్రాధాన్యం? జీవితమంతా ఏం మాట్లాడాడు, ఏం సాధించాడు అన్నదానికంటే… చివరి క్షణంలో అతని నోట వచ్చిన ఒక్క మాటే ఎందుకో మనల్ని ఎక్కువగా ఆలోచింపజేస్తుంది…

మహాత్మా గాంధీ చివరి క్షణాల్లో “హే రామ్” అన్నాడనే విషయం మనకు తెలుసు… అయితే ఆ మాటపై చారిత్రకంగా కొన్ని భిన్నమైన వర్ణనలు కూడా ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ గాంధీకి రామనామం ఎంత అంతర్భాగమో ఆయన జీవితమంతా చెప్పిన మాటల్లోనే కనిపిస్తుంది…

మరి ప్రపంచాన్ని టెక్నాలజీతో మార్చిన మరో వ్యక్తి చివరి మాటలు?

స్టీవ్ జాబ్స్. 2011 అక్టోబర్ 5. వయసు 56 సంవత్సరాలు. క్యాన్సర్‌తో పోరాడుతూ జీవితంలోని చివరి దశలో ఉన్న జాబ్స్ చుట్టూ కుటుంబ సభ్యులు ఉన్నారు. ఆయన సోదరి మోనా సింప్సన్ తర్వాత చెప్పిన వివరాల ప్రకారం, జాబ్స్ మొదట తన సోదరి ప్యాటీ వైపు చూశారు. తర్వాత పిల్లల వైపు చూశారు. భార్య లారెన్ వైపు చూశారు.

ఆ తర్వాత… వాళ్లను దాటి ఎక్కడికో చూశారు. అప్పుడు ఆయన నోట నుంచి వచ్చిన మాటలు— “Oh wow. Oh wow. Oh wow.” మూడుసార్లు. అంతే. ఆయన చివరి మాటలుగా విశ్వసనీయంగా నమోదైనవి ఇవే.

కానీ ఇక్కడే కథ ఆసక్తికరంగా మారుతుంది. జీవితమంతా “వావ్” సృష్టించిన మనిషి… చివరికి తానే “వావ్” అన్నాడు! జాబ్స్ జీవితాన్ని ఒకసారి వెనక్కి చూస్తే, ఆయన చేసిన పని ఏమిటి?

ప్రజలు ఇంతకు ముందు చూడని వస్తువులను చూపించడం. కంప్యూటర్‌ను కేవలం యంత్రంగా కాకుండా ఒక అనుభవంగా మార్చడం. సంగీతాన్ని జేబులో పెట్టడం. ఫోన్‌ను కేవలం ఫోన్‌గా కాకుండా మనిషి జీవితంలో భాగం చేయడం. ప్రతిసారి కొత్తదాన్ని చూపించినప్పుడు ప్రపంచం చెప్పింది— “వావ్!”

చివరికి… ప్రపంచం మొత్తానికి “వావ్” అనిపించిన మనిషి… తానే ఏదో చూసి “వావ్” అంటూ వెళ్లిపోయాడు. అది ఏమిటి? ఎవరూ చెప్పలేరు. దేవుడిని చూశారా? ఏదైనా వెలుగు కనిపించిందా? తన జీవితానికి అర్థమేమిటో చివరి క్షణంలో అర్థమైందా? లేక కేవలం తన కుటుంబాన్ని చూసి భావోద్వేగంతో ఆ మాట అన్నాడా?

మనకు తెలియదు. తెలిసింది మాత్రం ఆయన సోదరి చెప్పిన ఆ మూడు మాటలు మాత్రమే. కానీ స్టీవ్ జాబ్స్ మరణం గురించి మాట్లాడితే.. ఆయన చెప్పిన మాటలు గుర్తుకు రాకుండా ఉండవు.

2005లో స్టాన్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ గ్రాడ్యుయేషన్ కార్యక్రమంలో జాబ్స్ చేసిన ప్రసంగం ప్రపంచంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ ప్రసంగాల్లో ఒకటిగా మారింది. ఆ ప్రసంగంలో ఆయన మూడు కథలు చెప్పాడు—తన కాలేజీని వదిలేయడం, తాను స్థాపించిన Apple నుంచే బయటకు రావడం, చివరికి మరణం గురించి…

అప్పుడు ఆయన చెప్పిన ఒక మాట ఈ రోజు చదివినా గుండెల్లోకి నేరుగా వెళ్తుంది: “Your time is limited, so don’t waste it living someone else’s life.” నీ సమయం పరిమితమే. కాబట్టి ఇంకొకరి జీవితాన్ని జీవిస్తూ దాన్ని వృథా చేసుకోకు.

అదే ప్రసంగంలో ఆయన మరో మాట చెప్పాడు: “Don’t let the noise of others’ opinions drown out your own inner voice.” ఇతరుల అభిప్రాయాల శబ్దం నీ అంతరంగ స్వరాన్ని ముంచెత్తనివ్వకు.

ఇవి కేవలం మోటివేషనల్ కోట్స్ కాదు. జాబ్స్ తన జీవితంలో అనుభవించినవే. స్టాన్‌ఫర్డ్ అధికారిక రికార్డులో ఉన్న ఈ ప్రసంగంలో ఆయన మరణాన్ని కూడా జీవితానికి ఒక మార్పు తీసుకొచ్చే శక్తిగా అభివర్ణించాడు.

అందులోనే ఆయన చెప్పిన మరో గొప్ప మాట: “The only way to do great work is to love what you do.” గొప్ప పని చేయడానికి ఒకే మార్గం—నువ్వు చేసేదాన్ని ప్రేమించడం.

అది దొరకలేదా? వెతుకుతూనే ఉండు. రాజీపడకు. “మరణం జీవితానికి గొప్ప ఆవిష్కరణ” అన్న మనిషి … స్టీవ్ జాబ్స్‌కు మరణం అంటే భయం లేదని చెప్పడం కష్టం. కానీ మరణం గురించి ఆలోచించడం తన నిర్ణయాలను ఎలా మార్చిందో ఆయన బహిరంగంగానే చెప్పాడు…

“Remembering that you are going to die is the best way I know to avoid the trap of thinking you have something to lose.” నువ్వు ఒకరోజు చనిపోతావని గుర్తుంచుకోవడం… ఏదో కోల్పోతాననే భయంలో చిక్కుకోకుండా ఉండటానికి తనకు తెలిసిన అత్యుత్తమ మార్గమని ఆయన చెప్పాడు…

ఇంకా ఒక విచిత్రమైన వాక్యం చెప్పాడు: “Death is very likely the single best invention of Life.” మరణం బహుశా జీవితానికి చెందిన గొప్ప ఆవిష్కరణ. ఎందుకంటే పాతదాన్ని తొలగించి కొత్తదానికి స్థలం చేసేది మరణమే అని ఆయన భావన. అది చెప్పినప్పుడు ఆయన వయసు 50 మాత్రమే.

ఆయనకు అప్పటికే క్యాన్సర్ ఉన్న విషయం కూడా తెలుసు. అంటే… మరణం గురించి ఉపన్యాసం ఇస్తున్నది ఆరోగ్యంగా ఉన్న తత్వవేత్త కాదు. తనకు మరణం దగ్గరలోనే ఉందేమోనని తెలిసిన మనిషి. అందుకే చివరి “వావ్” మరింత ఆసక్తికరంగా మారుతుంది.

జాబ్స్ స్టాన్‌ఫర్డ్ ప్రసంగం చివర్లో చెప్పిన ప్రసిద్ధ వాక్యం: “Stay Hungry. Stay Foolish.” దీన్ని చాలామంది ఆయన సొంత సూక్తిగా భావిస్తారు. నిజానికి అది Whole Earth Catalog చివరి సంచికలో ఉన్న వీడ్కోలు సందేశం. జాబ్స్ దాన్ని తన ప్రసంగంలో ఉటంకిస్తూ, “నేను ఎప్పుడూ అదే కోరుకున్నాను” అని చెప్పాడు.

అంటే— ఆకలితో ఉండు. తెలివితేటల పేరుతో అన్నీ తెలిసిపోయాయని అనుకోకు. కొంచెం వెర్రివాడిగా ఉండు. కొత్తదాన్ని ప్రయత్నించడానికి భయపడకు. ఇది జాబ్స్ జీవితానికి బాగా సరిపోయింది. కానీ ఆయన చివరి మాటలు చూస్తే… “Stay Foolish” అన్న మనిషి చివరి క్షణంలో కూడా ఆశ్చర్యపడే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోలేదేమో అనిపిస్తుంది.

“Oh wow.” అంటే— చివరి క్షణంలో కూడా Wonder. ఇంటర్నెట్‌లో జాబ్స్ పేరుతో తిరిగే వ్యాఖ్యలు మరో పెద్ద సమస్య… స్టీవ్ జాబ్స్ చుట్టూ వేలాది కోట్స్ సోషల్ మీడియాలో తిరుగుతుంటాయి. “చనిపోతూ ఆయన ఇలా చెప్పారు…”  “డబ్బు సంపాదించడం వ్యర్థం అని చివర్లో తెలుసుకున్నారు…” “నా సంపదను తీసుకెళ్లలేను…” ఇలా ఎన్నో…

కానీ వాటిలో చాలా ఆయన చెప్పినవి కావు. ముఖ్యంగా మరణశయ్యపై ఆయన డబ్బు, సంపద గురించి చేసినట్లు చెప్పే పొడవాటి ప్రసంగం తప్పుడు ఆపాదనగా ఫ్యాక్ట్‌చెక్ చేయబడింది. అందుకే జాబ్స్ విషయంలో నిజంగా తెలిసిన మాటలకే విలువ ఇవ్వాలి..!!