ఒక దేశం మరో దేశాధ్యక్షుడిని పట్టుకొచ్చి, విచారించి, శిక్షించగలదా..?!

.

Pardha Saradhi Upadrasta …..  ఒక దేశాధ్యక్షుడిని మరొక దేశం కోర్టుల్లో ఎలా విచారించగలదు?
వెనిజులా – అమెరికా కేసు పూర్తి వివరణ

చాలా మందికి వచ్చే సహజమైన ప్రశ్న , ఒక దేశ పౌరుడినే మరొక దేశం శిక్షించడం అరుదు, అలాంటిది ఒక దేశాధ్యక్షుడిని అమెరికా కోర్టులు ఎలా విచారించగలవు?

దీనికి సమాధానం చట్టం + రాజకీయ గుర్తింపు + శక్తి రాజకీయాలు (Power Politics) కలిసిన ఒక సంక్లిష్ట వ్యవస్థలో ఉంది.

1️⃣ సాధారణంగా దేశాధ్యక్షుడికి ఉండే రక్షణ (Immunity)
సాధారణ అంతర్జాతీయ న్యాయసూత్రం ప్రకారం ఒక దేశాధ్యక్షుడికి Head of State / Sovereign Immunity ఉంటుంది. ఇతర దేశాల కోర్టులు అతన్ని విచారించలేవు. ఇది దేశాల మధ్య సార్వభౌమత్వానికి (Sovereignty) గౌరవం. కానీ ఈ రక్షణ శాశ్వతం కాదు. అది రాజకీయ గుర్తింపుపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

2️⃣ అమెరికా మదురోను అధ్యక్షుడిగా ఎందుకు గుర్తించలేదు?
2018 వెనిజులా ఎన్నికలు స్వేచ్ఛగా, న్యాయంగా జరగలేదని, విపక్షాలపై అణచివేత జరిగిందని అమెరికా & పాశ్చాత్య దేశాలు ఆరోపించాయి. అందుకే 2019లో అమెరికా మదురోను వెనిజులా యొక్క చట్టబద్ధ అధ్యక్షుడిగా గుర్తించలేదు.
దాని బదులుగా వెనిజులా పార్లమెంట్ స్పీకర్ Juan Guaidó ను Interim President గా గుర్తించింది. ఈ దశలో అమెరికా దృష్టిలో మదురో = Head of State కాదు, ఒక సాధారణ వ్యక్తి / నేర ఆరోపణలు ఉన్న వ్యక్తి. అందుకే Presidential Immunity పూర్తిగా కూలిపోయింది.

3️⃣ “Universal Jurisdiction” – అమెరికా ఉపయోగించిన చట్టపరమైన ఆయుధం.
అమెరికా చట్టాలలో ఒక ప్రత్యేక సిద్ధాంతం ఉంది. అదే Universal / Extraterritorial Jurisdiction. దాని అర్థం
కొన్ని తీవ్రమైన నేరాలు
▪️ డ్రగ్ ట్రాఫికింగ్
▪️ మనీ లాండరింగ్
▪️ టెర్రరిజం
▪️ అంతర్జాతీయ నేరసంఘాలు

ఇవి ఎక్కడ జరిగినా అమెరికా భద్రత లేదా డాలర్ వ్యవస్థకు ప్రభావం ఉంటే అమెరికా కోర్టులు కేసు నమోదు చేయవచ్చు.

మదురోపై అమెరికా ఆరోపణలు
▪️ అమెరికాకు డ్రగ్స్ సరఫరా
▪️ డాలర్ ద్వారా మనీ లాండరింగ్
▪️ అంతర్జాతీయ డ్రగ్ కార్టెల్స్‌తో సంబంధాలు
అందుకే అమెరికా చెప్పింది: “ఈ నేరాలు మా దేశాన్ని నేరుగా ప్రభావితం చేశాయి”

4️⃣ మదురో అమెరికా చేతికి ఎలా చిక్కాడు?
ఇది చట్టం కంటే జియోపాలిటిక్స్ ఎక్కువ. సాధారణంగా ఇలా జరుగుతుంది:
▪️ ప్రభుత్వ పతనం
▪️ సైనిక తిరుగుబాటు
▪️ మిత్రదేశం ద్వారా అరెస్ట్
▪️ ఎక్స్‌ట్రడిషన్

ఒకసారి అమెరికా కస్టడీలోకి వస్తే, కోర్టు విచారణ ప్రారంభం, ఈ రోజు కోర్టు విచారణ ప్రారంభం అయ్యింది.

అమెరికా కోర్టులు విదేశీయులపై కేసులు వేయడం కొత్త కాదు, ఇది మొదటిసారి కాదు.
ఉదాహరణలు: 
Manuel Noriega – పనామా సైనిక నియంత; డ్రగ్ ట్రాఫికింగ్ కేసులో US అరెస్ట్ చేసి ఫెడరల్ కోర్టులో శిక్ష విధించింది.
Pablo Escobar – కొలంబియా డ్రగ్ లార్డ్; అమెరికాకు డ్రగ్స్ సరఫరా కేసుల్లో US కోర్టుల్లో ఇండైట్‌మెంట్.
Carlos Lehder – మెడెలిన్ కార్టెల్ సహ వ్యవస్థాపకుడు; కొలంబియా నుంచి USకి ఎక్స్‌ట్రడిషన్, జీవిత ఖైదు.
Qasem Soleimani – ఇరాన్ IRGC చీఫ్; US సైనికులపై దాడులకుగాను US కోర్టుల్లో టెర్రరిజం కేసులు.
Bashar al-Assad – సిరియా అధ్యక్షుడు; యుద్ధ నేరాలపై US కోర్టుల్లో సివిల్ కేసులు.
Charles Taylor – లైబీరియా మాజీ అధ్యక్షుడు; యుద్ధ నేరాలపై US & అంతర్జాతీయ విచారణలు.
Ahmed Ghailani – ఆల్-ఖైదా ఉగ్రవాది; గ్వాంటనామో నుంచి US ఫెడరల్ కోర్టుకు తరలించి విచారణ.
వీరందరినీ అమెరికా కోర్టులు విచారించాయి.

ఇది న్యాయమా? లేక శక్తి రాజకీయమా?
నిజాయితీగా చెప్పాలంటే చట్టం ఉంది, చట్టానికి శక్తి ఉంది, కానీ అందరికీ సమానంగా వర్తించదు. ఇది ఎక్కువగా Rule of Law కాదు — Rule of Power
బలమైన దేశాలు చట్టాన్ని తమకు అనుకూలంగా వాడుకుంటాయి, బలహీన దేశాల నాయకులపై మాత్రమే అమలు చేస్తాయి

తుది సారాంశం
అమెరికా ఒక దశలో మదురోను వెనిజులా అధ్యక్షుడిగా గుర్తించలేదు, అదే అతనిపై అమెరికా కోర్టుల విచారణకు మార్గం వేసింది
ఇది చట్టం కంటే రాజకీయ శక్తి ప్రభావం ఎక్కువగా ఉన్న ఉదాహరణ…. — ఉపద్రష్ట పార్ధసారధి

#Venezuela #Maduro #USA #InternationalLaw #Geopolitics #PowerPolitics #WorldPolitics #pardhatalks