ఎక్కడ రాకెట్ వదిలాడో, అక్కడే పట్టేసుకున్నాడు… మస్క్, నువ్వు తోపు..!!

.

నిన్న ఫెయిల్.. నేడు సక్సెస్! రాకెట్‌ను పట్టుకున్నాడు.. అంతరిక్ష చరిత్రను మార్చే దిశగా మస్క్… ప్రభుత్వ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థలకు ఇప్పటికీ సవాలుగా ఉన్న ప్రయోగం.. నింగిలోకి వెళ్లిన రాకెట్ మళ్లీ భూమికి వచ్చి లాంచ్‌ప్యాడ్‌పైనే దిగితే..? అదీ రెండు భారీ యాంత్రిక చేతుల మధ్య ఒదిగిపోతే..? ఎలాన్ మస్క్ మరోసారి అసాధ్యమనుకున్న సాంకేతికతను సుసాధ్యం చేసే దిశగా అడుగు వేశాడు. నిన్నటి వైఫల్యం నుంచి 24 గంటలు గడవకముందే నేటి విజయం.. స్పేస్ టెక్నాలజీలో ఇదొక కీలక మలుపు!

రాకెట్ అంటే ఏమిటి? అంతరిక్షంలోకి వెళ్లాలి.. ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టాలి.. ఆ తర్వాత రాకెట్‌లోని చాలా భాగాలు సముద్రంలో పడిపోవడమో, భూమి వాతావరణంలో కాలిపోవడమో జరుగుతుంది. ప్రతి ప్రయోగానికి కొత్త రాకెట్ తయారుచేయాలి. అందుకే అంతరిక్ష ప్రయోగాలు అత్యంత ఖరీదైన వ్యవహారాలు. ఈ లెక్కనే మార్చాలన్నది ఎలాన్ మస్క్ కల. ఒకసారి అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన రాకెట్ తిరిగి భూమికి రావాలి. దాన్ని మళ్లీ ఉపయోగించాలి. విమానంలా పదేపదే ప్రయాణించాలి. వినడానికి సైన్స్ ఫిక్షన్‌లా అనిపించినా.. ఆ దిశగా స్పేస్‌ఎక్స్ చేస్తున్న ప్రయోగాలు ఇప్పుడు ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరుస్తున్నాయి.

నిన్నటి వైఫల్యం.. నేటి అద్భుతం!
నవంబర్ 13న టెక్సాస్‌లోని స్టార్‌బేస్ నుంచి స్పేస్‌ఎక్స్ తన భారీ స్టార్‌షిప్‌ను ప్రయోగించింది. ఇది ఆ కార్యక్రమంలో 15వ టెస్ట్ ఫ్లైట్. స్టార్‌షిప్‌లో రెండు ప్రధాన భాగాలుంటాయి. కిందిభాగం సూపర్ హెవీ బూస్టర్.. పైభాగం స్టార్‌షిప్ స్పేస్‌క్రాఫ్ట్. రెండింటినీ తిరిగి ప్రయోగ కేంద్రానికే తీసుకొచ్చి పట్టుకోవాలన్నది ఈసారి లక్ష్యం.

ప్రయోగం విజయవంతంగా ప్రారంభమైంది. రెండు భాగాలు విడిపోయాయి. పైభాగం అంతరిక్షంలోకి వెళ్లింది. కానీ కిందిభాగమైన బూస్టర్ తిరుగు ప్రయాణంలో అనుకున్నట్టుగా లాంచ్ టవర్ దగ్గరకు చేరుకోలేకపోయింది. దాని రికవరీ ప్రయత్నం విఫలమై గల్ఫ్ ఆఫ్ మెక్సికోలో కూలిపోయింది.

కానీ కథ అక్కడితో ముగియలేదు… ముగిస్తే తను మస్క్ ఎలా అవుతాడు..? దాదాపు 22 గంటల పాటు భూమి చుట్టూ 14 సార్లు పరిభ్రమించిన స్టార్‌షిప్ పైభాగం నవంబర్ 14న తిరిగి భూమి వాతావరణంలోకి ప్రవేశించింది. గంటకు సుమారు 27 వేల కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణించిన వాహనం.. తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతలను తట్టుకుంటూ తన గమ్యం వైపు వచ్చింది. చివర్లో ఇంజిన్లను మళ్లీ మండించి నిలువుగా మారింది. వేగాన్ని తగ్గించుకుంటూ టెక్సాస్‌లోని అదే ప్రయోగ కేంద్రానికి చేరుకుంది.

అక్కడే అసలు అద్భుతం జరిగింది… ప్రయోగ వేదికపై ఏర్పాటు చేసిన భారీ యాంత్రిక చేతులు.. స్టార్‌షిప్‌ను గాల్లోనే పట్టుకున్నాయి! వీటినే స్పేస్‌ఎక్స్ ‘చాప్‌స్టిక్స్’ అని పిలుస్తుంది. ఈ వ్యవస్థకు ‘మెకజిల్లా’ అని పేరు. అంతరిక్షంలోకి వెళ్లి తిరిగొచ్చిన స్టార్‌షిప్‌ను తొలిసారిగా ఈ యాంత్రిక చేతులు విజయవంతంగా ఒడిసిపట్టుకున్నాయి. నిన్న బూస్టర్‌ను కోల్పోయిన సంస్థ.. నేడు స్టార్‌షిప్‌ను సురక్షితంగా తిరిగి రప్పించడంలో చరిత్ర సృష్టించింది.

 

• రాకెట్ టెక్నాలజీలో ఇదొక విప్లవం ఎందుకు?
  ఇక్కడే ఈ ప్రయోగం ప్రాధాన్యం అర్థం చేసుకోవాలి. ఇప్పటివరకు అంతరిక్ష ప్రయోగాల్లో రాకెట్‌ను తిరిగి ఉపయోగించుకోవాలన్న ఆలోచన కొత్తదేమీ కాదు. కానీ ప్రయోగం చేసిన తర్వాత రాకెట్‌ను తిరిగి అదే ప్రయోగ కేంద్రానికి తీసుకొచ్చి, అది ఎక్కడి నుంచి బయలుదేరిందో అక్కడే దింపడం.. అందులోనూ రాకెట్‌ను గాల్లోనే పట్టుకోవడం మాత్రం అత్యంత క్లిష్టమైన సాంకేతిక ప్రక్రియ.

రాకెట్ తయారీకి వెచ్చించే భారీ మొత్తాన్ని ప్రతిసారీ ఖర్చు చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు ఇక. ప్రయోగాల మధ్య సమయం తగ్గుతుంది. ఉపగ్రహాల ప్రయోగం మరింత చౌకగా మారుతుంది. భవిష్యత్తులో అంతరిక్ష పర్యాటకం, చంద్రుడిపై పరిశోధనా కేంద్రాలు, అంగారకుడిపై మానవ నివాసాలు వంటి భారీ ప్రాజెక్టులకు ఇది పునాది కావచ్చు.

ఇప్పటికే స్పేస్‌ఎక్స్ ఫాల్కన్ 9 రాకెట్ల మొదటి దశను తిరిగి తీసుకొచ్చి పలుమార్లు ఉపయోగిస్తోంది. కానీ స్టార్‌షిప్ లక్ష్యం అంతకంటే చాలా పెద్దది. రాకెట్‌లోని రెండు ప్రధాన భాగాలనూ తిరిగి తీసుకొచ్చి, వాటిని మళ్లీ ప్రయోగానికి ఉపయోగించుకోవడం.

ప్రభుత్వ సంస్థలు చేయలేనిది మస్క్ చేస్తున్నాడా?
అమెరికా నాసా స్పేస్ షటిల్ కార్యక్రమం ద్వారా పునర్వినియోగ అంతరిక్ష వాహనాలను దశాబ్దాల క్రితమే ఉపయోగించింది. భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఇస్రో కూడా ఈ దిశగా ప్రయోగాలు చేస్తోంది.

మన ఇస్రో రూపొందించిన పుష్పక్ (RLV) వాహనం ఇప్పటికే వరుసగా మూడు స్వయంచాలక రన్‌వే ల్యాండింగ్ పరీక్షలను విజయవంతంగా పూర్తి చేసింది. అయితే అది హెలికాప్టర్ ద్వారా గాల్లోకి తీసుకెళ్లి విడుదల చేసిన ప్రయోగాత్మక వాహనం. అంతరిక్షంలోకి వెళ్లి తిరిగి రావడం, భారీ ఆర్బిటల్ రాకెట్‌ను పూర్తిగా పునర్వినియోగించే స్థాయికి తీసుకెళ్లడం ఇంకా వేర్వేరు సాంకేతిక సవాళ్లు.

ఇక్కడ మస్క్ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే.. ప్రభుత్వ సంస్థలు సాధారణంగా అనుసరించే సంప్రదాయ ప్రయోగ పద్ధతులకు భిన్నంగా, భారీ పెట్టుబడులతో, వరుస వైఫల్యాలను భరిస్తూ, వేగంగా ప్రయోగాలు చేస్తున్నాడు. ఒక ప్రయోగం విఫలమైతే దాన్నుంచి పాఠాలు నేర్చుకుని మరో ప్రయోగానికి సిద్ధమవుతున్నాడు.

మస్క్.. నువ్వు తోపువే!
నిజానికి స్టార్‌షిప్ ప్రయోగాల వెనుక ఉన్నది కేవలం రాకెట్‌ను తిరిగి భూమికి తీసుకురావాలన్న ఆలోచన కాదు. అంతరిక్ష ప్రయాణం అనే వ్యవహారాన్నే సమూలంగా మార్చాలన్న లక్ష్యం. ఒకప్పుడు విమాన ప్రయాణం కూడా సామాన్యులకు అందని విలాసంగా ఉండేది. విమానయాన రంగంలో సాంకేతిక అభివృద్ధి, పోటీ, పునర్వినియోగ సామర్థ్యం ప్రయాణాలను అందుబాటులోకి తెచ్చాయి. అంతరిక్ష ప్రయాణం విషయంలోనూ అలాంటి మార్పు తీసుకురావాలన్నది మస్క్ కల.

అయితే ఇప్పుడే విజయోత్సవాలు చేసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ ప్రయోగంలో స్టార్‌షిప్ పైభాగం మాత్రమే విజయవంతంగా పట్టుబడింది. సూపర్ హెవీ బూస్టర్ రికవరీ విఫలమైంది. అంతేకాదు, తిరిగొచ్చిన స్టార్‌షిప్‌ను మరమ్మతులు లేకుండా లేదా అతి తక్కువ నిర్వహణతో మళ్లీ ఎగరగలిగే స్థాయికి తీసుకెళ్లాలి. హీట్ షీల్డ్, ఇంజిన్లు, ఇంధన బదిలీ వంటి సవాళ్లూ ఇంకా ఉన్నాయి. పూర్తి స్థాయి పునర్వినియోగ రాకెట్ వ్యవస్థ ఇంకా నిరూపితం కావాల్సి ఉంది.

అయినా సరే.. ఒక విషయాన్ని అంగీకరించాల్సిందే. నిన్న ఒక భాగాన్ని కోల్పోయిన ప్రయోగం.. నేడు అంతరిక్షం నుంచి వచ్చిన మరో భాగాన్ని గాల్లోనే పట్టుకుని చరిత్ర సృష్టించింది. వైఫల్యాన్ని ప్రయోగంలో భాగంగా స్వీకరించి, విజయాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుని ముందుకు సాగడం మస్క్ పని విధానంలో కనిపించే ప్రత్యేకత.

ప్రభుత్వ సంస్థలకూ, ప్రైవేటు కంపెనీలకూ మధ్య ఉన్న తేడా ఇక్కడే కనిపిస్తోంది. ప్రభుత్వ సంస్థలు సాధించిన శాస్త్రీయ ప్రగతిని తక్కువ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ ప్రైవేటు రంగం కూడా అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో ఎంతటి సంచలనాలు సృష్టించగలదో స్పేస్‌ఎక్స్ నిరూపిస్తోంది.

రాకెట్‌ను తయారు చేయడం ఒక ఎత్తు.. దాన్ని అంతరిక్షంలోకి పంపి, మళ్లీ అదే చోటికి రప్పించి, గాల్లోనే పట్టుకోవడం మరో ఎత్తు. ఆ రెండో ఎత్తును అందుకునే దిశగా మస్క్ ప్రయాణం సాగుతోంది. నిజంగా ఈ ప్రయోగాలు అనుకున్నట్టుగా విజయవంతమైతే.. అంతరిక్ష చరిత్రలో మస్క్ పేరు ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయంగా మిగిలిపోవడం ఖాయం.

మస్క్.. నువ్వు తోపువే!