.
నమిత్ మల్హోత్రా ప్రతిష్టాత్మకంగా తెరకెక్కిస్తున్న ‘రామాయణ’ చిత్రంపై మొదటి లుక్ విడుదలైన నాటి నుంచి రకరకాల విమర్శలు వస్తూనే ఉన్నాయి. కొందరైతే దీన్ని “కృత్రిమంగా,” “ప్లాస్టిక్లా” ఉందని, మరీ ముఖ్యంగా “ఏఐ (AI)-జనరేటెడ్” అని కొట్టిపారేస్తున్నారు.
ప్రతి ట్రైలర్ విడుదలైనప్పుడూ ఒకే ప్రశ్న పెద్దదిగా మారుతోంది: సుమారు రూ. 4,000 కోట్ల భారీ బడ్జెట్తో, ఆస్కార్ విజేత వీఎఫ్ఎక్స్ స్టూడియో మద్దతుతో రూపొందుతున్న ఈ చిత్రం చాలా మంది ప్రేక్షకులకు ఎందుకు అంత అసహజంగా కనిపిస్తోంది?
Ads
దీనికి చాలా స్పష్టమైన సమాధానం – “వీఎఫ్ఎక్స్ సరిగ్గా లేదు” అనిపించవచ్చు. అయితే, ఈ వ్యతిరేకత వెనుక మరొక కోణం కూడా ఉండవచ్చు. మనం ‘రామాయణ’ను అది చేరుకోవాలని ఎప్పుడూ ప్రయత్నించని ఒక విజువల్ ప్రమాణంతో కొలుస్తున్నామా? దీనికి అసలు స్ఫూర్తి హాలీవుడ్ తరహా వాస్తవికత (Photorealism) కాకుండా, ఆధునిక చైనీస్ పౌరాణిక ఫాంటసీ చిత్రాల శైలి అయితే ఎలా ఉంటుంది? ఈ కోణాన్ని లోతుగా పరిశీలిద్దాం.
విమర్శలు ఎదుర్కొంటున్న అంశాలు: క్రెడిట్ ఇవ్వాల్సిన చోట ఇద్దాం… చిత్రంలో కొన్ని లోపాలు కనిపిస్తూ ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని సన్నివేశాలు అద్భుతంగా ఉన్నాయి.
-
ప్రశంసలు పొందినవి…: జటాయువు సన్నివేశం, రావణుడి రాక, పుష్పక విమానం, ఇంద్రుడి దివ్య ఏనుగుతో రావణుడి యుద్ధం, రామ్- సీత వివాహం, అయోధ్య, లంకలోని రాజభవనాల ఇంటీరియర్స్ అన్నీ అద్భుతమైన స్కేల్, టెక్చర్, ప్రొడక్షన్ డిజైన్ను ప్రదర్శిస్తున్నాయి. అలాగే కాస్ట్యూమ్ వర్క్ కూడా మంచి ప్రశంసలు అందుకుంది.
-
లోపాలు కనిపించినవి…: అరణ్య ప్రాంతాలు, వనవాస ఘట్టాలు చాలా వరకు ఫ్లాట్గా, బరువు లేని సీజీ (CG) వాతావరణం, కృత్రిమ జంతువులు, నటులను చుట్టుపక్కల వాతావరణంలో సరిగ్గా కలపని లైటింగ్తో కనిపిస్తున్నాయి. ట్రైలర్లలో కుంభకర్ణుడి రివీల్ షాట్ అత్యంత విమర్శలను ఎదుర్కొంది.
షాట్ నుండి షాట్కు నాణ్యతలో వ్యత్యాసం ఉండటం వల్ల, ఒక గొప్ప సృజనాత్మక దృష్టి కూడా కొన్నిసార్లు అసమగ్రంగా అమలు కావచ్చు అని ఇది గుర్తుచేస్తుంది.
పోలికలు ఎందుకు నిష్పాక్షికంగా లేవు? దాదాపు ప్రతి రివ్యూలోనూ ఒకే రకమైన రిఫరెన్స్ పాయింట్లు కనిపిస్తున్నాయి: ది లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్, డ్యూన్, గ్లాడియేటర్, మన దేశానికి వస్తే బాహుబలి, సంజయ్ లీలా భన్సాలీ చిత్రాలు, కాంతార, తాజాగా వారణాసి.
సాధారణంగా ఫాంటసీ ఇతిహాసాలు నిజమైనవిగా, వాస్తవిక ప్రదేశాలలో రూపుదిద్దుకున్నట్లు కనిపించాలనేది అందరి అంచనా. ఆ ప్రమాణం ప్రకారం చూస్తే ‘రామాయణ’ విమర్శలను ఎదుర్కొంటుంది. కానీ, ఇది డ్యూన్ లేదా బాహుబలి లాగా ఉండాలని ప్రయత్నిస్తోందని అనుకోవడం పొరపాటే. దీని విజువల్ లాంగ్వేజ్ వేరు.
రూ. 4,000 కోట్ల బడ్జెట్ అనగానే హాలీవుడ్ స్థాయి రియలిస్టిక్ పాలిష్ను ఆశించడం సహజం. కానీ, బడ్జెట్ అనేది ఒక సౌందర్య శైలి (Aesthetic) కాదు. హాలీవుడ్ లేదా భారతీయ ఫాంటసీ ప్రమాణాలతో రామాయణాన్ని అంచనా వేయడం వల్ల, ఒక విభిన్నమైన సృజనాత్మక ప్రయత్నాన్ని సాంకేతిక వైఫల్యంగా భావించే ప్రమాదం ఉంది.
రామాయణ ఏ శైలికి చెంది ఉండవచ్చు?
సమకాలీన చైనీస్ ఫాంటసీ సినిమా అనేక సంప్రదాయాలను కలిగి ఉంటుంది. ఉషు (Wuxia – మార్షల్ ఆర్ట్స్),జియాన్జియా (Xianxia – అమరత్వాన్ని కోరుకునే మర్త్యులు), షెంమో (Shenmo – దేవతలు, రాక్షసులు, కాస్మిక్ యుద్ధాలు). వీటి దృశ్య తత్వశాస్త్రం చాలా స్పష్టంగా ఉంటుంది: ఇవి వాస్తవికతను పునఃసృష్టించడానికి ప్రయత్నించవు, దైవత్వాన్ని దృశ్యమానం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. సాధారణ అనుభవానికి అందని భవనాలు, ఖగోళ దృశ్యాలు, కాంతివంతమైన రాజభవనాలు, దేవతలను భారీ స్థాయిలో చూపడమే వీటి లక్ష్యం.
క్రియేషన్ ఆఫ్ ది గాడ్స్, ది ఫస్ట్ మిత్: క్లాష్ ఆఫ్ గాడ్స్, లేదా లీగ్ ఆఫ్ గాడ్స్ ట్రైలర్లలో ఇలాంటి విజువల్ భాష అనేకసార్లు కనిపించింది: మెరిసే ఖగోళ రాజ్యాలు, కాంతివంతమైన అంతఃపురాలు, గురుత్వాకర్షణను ధిక్కరించే కదలికలు, ప్రకృతిని పోలి ఉండేలా కాకుండా విస్మయాన్ని కలిగించేలా ల్యాండ్స్కేప్స్ను నిర్మించడం వీటి ప్రత్యేకత.
ఈ కోణంలో చూస్తే ‘రామాయణ’ పూర్తిగా భిన్నంగా కనిపిస్తుంది. లంక, అయోధ్య వైభవం, మేఘాలలో పయనించే పుష్పక విమానం, విష్ణువు కాస్మిక్ రూపం.. ఇవన్నీ భౌతిక వాస్తవికత కంటే దైవత్వాన్ని వ్యక్తపరచడానికే ప్రాధాన్యతనిచ్చినట్లు అనిపిస్తాయి. చిత్ర యూనిట్ ఎక్కడా చైనీస్ ఫాంటసీ తమకు స్ఫూర్తి అని చెప్పనప్పటికీ, విజువల్ పరంగా ఉన్న పోలికలు ఆశ్చర్యపరుస్తాయి.
భారతీయ ప్రేక్షకులకు పాత కాలపు క్యాలెండర్ ఆర్ట్, టీవీ సీరియల్స్, కామిక్స్ ద్వారా రామాయణంపై ఒక అవగాహన ఉంది. కానీ అంతర్జాతీయ ప్రేక్షకులకు అది లేదు. గ్లోబల్ ఆడియన్స్కు ఈ ఇతిహాసాన్ని పరిచయం చేయడానికి వారు సులభంగా అర్థం చేసుకునే ఒక ఫాంటసీ భాషను ఎంచుకోవడం సృజనాత్మక నిర్ణయం కావచ్చనిపిస్తుంది.
విమర్శలకు తావు ఎక్కడ ఉంది? అయితే, ఈ శైలిని సాకుగా చూపించి అన్ని తప్పులను సమర్థించలేం. ఆదిపురుష్ సినిమా కూడా ఇదే తరహా సృజనాత్మక స్వేచ్ఛను క్లెయిమ్ చేసింది, కానీ ఆచరణలో విఫలమవడంతో ప్రేక్షకులు తిరస్కరించారు. సౌందర్య ఉద్దేశం ఒక ఎంపికను వివరించగలదు, కానీ బలహీనమైన క్రాఫ్ట్ను క్షమించలేదు.
అలాగే, కొన్ని బలహీనమైన షాట్స్ వెనుక విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ (VFX) రంగంలో ఉండే గడువు ఒత్తిళ్లు, చివరి నిమిషంలో మార్పులు వంటి సాంకేతిక కారణాలు కూడా ఉండవచ్చు. రూ. 4,000 కోట్ల మార్కెటింగ్ హైప్ కూడా భారీ అంచనాలను పెంచింది. ఇది క్రియేటివ్ సమస్య కంటే ఒక మార్కెటింగ్ సమస్యగానే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
నిజం బహుశా ఈ రెండింటి మధ్యే ఉండవచ్చు. రామాయణంలో నిజంగా ఆకట్టుకునే దృశ్యాలు, బలహీనమైన దృశ్యాలు రెండూ ఉన్నాయి. అయితే, దీన్ని హాలీవుడ్ వాస్తవికత లెన్స్తో కాకుండా, ఒక పౌరాణిక, స్టైలైజ్డ్ ఫాంటసీ లెన్స్తో చూస్తేనే అసలు ప్రయత్నం ఏమిటో అర్థమవుతుంది.
‘రామాయణ’ విజయం సాధిస్తే, అది రియలిస్టిక్గా కనిపించినందుకు కాదు; దాని స్వంత విజువల్ లాంగ్వేజ్ ప్రేక్షకులను ఆ ప్రపంచంలో లీనం చేయగలిగినందువల్ల మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది. ఒకవేళ విఫలమైతే, ఎంతటి కళాత్మక ఉద్దేశాలు ఉన్నా వాటిని కాపాడుకోలేవు…
Share this Article