.
Psy Vishesh …. ఈ మరణానికి అసలైన బాధ్యులు ఎవరు? ఒక సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్గా ఉండి, సమాజంలో ఒక గౌరవప్రదమైన స్థాయిని సంపాదించుకున్న వ్యక్తి కూడా అత్యంత విషాదకరమైన ఆత్మహత్య నిర్ణయం తీసుకోవడం అంటే, ఆ నిర్ణయం వెనుక కేవలం ఆమె వ్యక్తిగత బలహీనత మాత్రమే లేదు. అంతకంటే ప్రమాదకరమైన, లోతైన మానసిక బానిసత్వం (Psychological Enslavement) ఉంది.
చాలామంది ఇలాంటి ఘటనలు జరిగినప్పుడు బాధితులనే నిందిస్తూ—”అంత చదువు చదివి కూడా ఇలాంటి వాటిని ఎలా నమ్మారు?” అని ప్రశ్నిస్తుంటారు. కానీ, మనం ఒకసారి లోతుగా ఆలోచించాలి. బాధితులను నిందించడం ఆపి, బాధితులను తయారుచేస్తున్న మూలాలను, వ్యవస్థను ప్రశ్నించాల్సిన సమయం ఇది.
1️⃣ విద్య అంటే కేవలం డిగ్రీలేనా?
మనం పిల్లలకు పాఠశాలల్లో సైన్స్, మ్యాథ్స్, కోడింగ్ వంటి సాంకేతిక నైపుణ్యాలను నేర్పిస్తున్నాం. కానీ, విచక్షణ (Critical Thinking) అంటే ఏమిటి? ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు మెదడు ఎలా స్పందిస్తుంది? భయాన్ని, అపరాధ భావాన్ని ఎలా అధిగమించాలి? అనే ఎమోషనల్ ఇంటెలిజెన్స్ ను ఏ పాఠ్యాంశం నేర్పిస్తోంది?
Ads
కేవలం పుస్తక జ్ఞానం మాత్రమే ఉన్నప్పుడు, క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో మనిషి తన తార్కిక శక్తిని కోల్పోయి, శతాబ్దాల నాటి మూఢనమ్మకాలకు, జ్యోతిష్య భయాలకు సులభంగా లొంగిపోతాడు. విచక్షణ లేని విద్య, బాధ్యత లేని సమాజాన్ని తయారు చేస్తుంది.
2️⃣ “ప్రశ్నించకూడదు” అనే సంకెళ్లు
చిన్నప్పటి నుండి పిల్లల్లో ప్రశ్నించే తత్వం కంటే, పెద్దలు చెప్పింది గుడ్డిగా వినడమనే ధోరణినే ఎక్కువగా ప్రోత్సహిస్తున్నాం.
భయం, అపరాధ భావం (Guilt) వంటివి మన పెంపకంలో భాగమైపోయినప్పుడు, ఒక అపరిచిత వ్యక్తి వచ్చి “నీకు ప్రమాదం ఉంది” అని హెచ్చరిస్తే, అది తర్కానికి అందని భయాన్ని పుట్టిస్తుంది.
ఇక్కడ బాధితురాలు ఆ జ్యోతిష్యుడిని కాదు, తన పెంపకంలో నేర్చుకున్న “పెద్దలు చెప్పింది నిజం” అనే నమ్మకాన్ని నమ్మింది.
3️⃣ భయం మెదడును ఎలా బందీ చేస్తుంది?
సైకాలజీ ప్రకారం, ఈ పరిస్థితిని ఇలా అర్థం చేసుకోవాలి.
🔹 Amygdala Hijack…: భయం కలిగినప్పుడు మెదడులోని ‘అమిగ్డాలా’ అనే భాగం యాక్టివేట్ అవుతుంది. ఇది హేతుబద్ధంగా ఆలోచించే ‘ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్’ను ఆపివేస్తుంది. ఆ క్షణంలో బాధితురాలికి ఆత్మహత్య తప్ప మరే ఇతర పరిష్కారం కనిపించలేదు.
🔹 Learned Helplessness…: సమస్య పరిష్కారం కోసం తనపై తనకు నమ్మకం లేకపోవడం, సమస్య ఎదురైనప్పుడు బయటి శక్తులపై ఆధారపడటం అనే ఈ స్థితి, వ్యక్తిని పూర్తిగా నిస్సహాయురాలిని చేస్తుంది.
🔹Confirmation Bias…: జ్యోతిష్యుడు చెప్పిన మాటలే నిజమని మెదడు నమ్మడం ప్రారంభించినప్పుడు, ఆ భయాన్ని నిరూపించే సంకేతాలు మాత్రమే కనిపిస్తాయి తప్ప, వాస్తవం కళ్లకు కనిపించదు.
4️⃣ వ్యవస్థ, సమాజం బాధ్యత
అశాస్త్రీయమైన నమ్మకాలను సోషల్ మీడియాలో, టీవీల్లో మార్కెటింగ్ చేసుకునే వారిని అడ్డుకోలేని సమాజం, ఆ నమ్మకాలను వ్యాపారంగా మార్చుకున్న వారిని శిక్షించలేని వ్యవస్థ కూడా ఈ మరణాలకు నైతిక బాధ్యత వహించాలి.
ఈ రోజుల్లో మానసిక ఆరోగ్యం కంటే జ్యోతిష్యమే ప్రజలను ఎక్కువగా ప్రభావితం చేస్తోంది.
5️⃣ మనమేం చేయాలి?
బాధితులను నిందించడం ఆపి, మనం మన కుటుంబాల్లో, సమాజంలో ఒక ఆరోగ్యకరమైన మార్పును తీసుకురావాలి.
🔸ప్రశ్నించడం అలవాటు చెయ్యాలి…: సంస్కృతి, సంప్రదాయం, జోస్యం— దేనినైనా సరే తర్కం (Logic), సాక్ష్యాల (Evidence) ఆధారంగా పరీక్షించేలా పిల్లలను ప్రోత్సహించాలి.
🔸 మానసిక ఆరోగ్యం పట్ల అవగాహన…: భయం అనేది ఒక వ్యాధి కాదు, అది ఒక మానసిక స్థితి. ఆ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు ప్రొఫెషనల్ సహాయం (Counseling) తీసుకోవడం పిరికితనం కాదు, అది ప్రాణ రక్షణ అనే అవగాహన కల్పించాలి.
🔸Cognitive Restructuring…: మన ఆలోచనలను ప్రతికూల స్థితి నుంచి సానుకూల, వాస్తవిక స్థితికి మార్చుకునే నైపుణ్యాన్ని పెంచుకోవాలి.
వ్యక్తి విచక్షణ కోల్పోవడం వెనుక ఉన్నది కేవలం వారి బలహీనత కాదు, అది దశాబ్దాలుగా మనం నిర్మించుకున్న అశాస్త్రీయ సామాజిక పునాదుల ఫలితం.
నిందించకండి, ఆలోచించండి….. సైకాలజిస్ట్ విశేష్, Genius Matrix Hub
Share this Article