ఓ చేతిలో మొబైల్, మరో చేతిలో మైక్ ఉంటే… జర్నలిస్టేనా..?!

.

ఢిల్లీ హైకోర్టు ఇటీవల డిజిటల్ మీడియా, యూట్యూబ్ జర్నలిజం మరియు పత్రికా స్వేచ్ఛపై అత్యంత కీలకమైన వ్యాఖ్యలు చేసింది. దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలతో ఓ కథనం…

మొబైల్, మైక్ ఉంటే సరిపోతుందా? డిజిటల్ జర్నలిజంపై ఢిల్లీ హైకోర్టు సంచలన వ్యాఖ్యలు

ప్రస్తుత కాలంలో ఎవరి చేతిలో మొబైల్ ఫోన్, మైక్రోఫోన్ ఉంటున్నాయో వారంతా తమను తాము “జర్నలిస్టులు లేదా రిపోర్టర్లు”గా ప్రకటించుకుంటున్నారని ఢిల్లీ హైకోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. పత్రికా స్వేచ్ఛ ఎంత ముఖ్యమో, మీడియా బాధ్యత, వృత్తిపరమైన జవాబుదారీతనం కూడా అంతే ముఖ్యమని స్పష్టం చేసింది.

యూట్యూబ్ ఛానెల్ కోసం పనిచేస్తున్న ఇద్దరు ఫ్రీలాన్స్ రిపోర్టర్లపై జరిగిన దాడి కేసుకు సంబంధించి నిందితులకు బెయిల్ మంజూరు చేస్తూ జస్టిస్ గిరీష్ కథ్‌పాలియా ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

ఈ కేసుకు సంబంధించిన అసలు సంఘటన ఏంటంటే?

• ఘటన….: ఢిల్లీలోని సీమాపురి ప్రాంతంలో అనుమతి లేకుండా నిర్మించారనే ఆరోపణలు ఉన్న ఓ ప్రార్థనా స్థలం వద్ద ఇద్దరు ఫ్రీలాన్స్ యూట్యూబ్ రిపోర్టర్లు వీడియో చిత్రీకరించారు.

• ఘర్షణ…: ఈ వీడియో రికార్డింగ్ స్థానికుల్లో ఆగ్రహం తెప్పించింది. వారు ఆ రిపోర్టర్లను తరిమి కొట్టే ప్రయత్నం చేయగా, వారు తప్పించుకోవడానికి ఓ బస్సు ఎక్కారు. అయితే స్థానికులు ఆ బస్సులోకి కూడా ఎక్కి వారిపై దాడి చేశారు.

• న్యాయస్థానం విచారణ…: ఈ ఘటనపై విచారణ సందర్భంగా.. ఇది “ప్రెస్ స్వేచ్ఛపై దాడి” అని ప్రాసిక్యూషన్ వాదించింది. అయితే బాధితులు ఎలాంటి అధికారిక, గుర్తింపు పొందిన మీడియా సంస్థలకు చెందిన వారు కాదని, కేవలం యూట్యూబ్ ఛానెల్ కోసం ఫ్రీలాన్సర్లుగా పనిచేస్తున్నారని కోర్టు గుర్తించింది. నిందితుల పాత్రపై స్పష్టత లేకపోవడంతో వారికి కోర్టు బెయిల్ మంజూరు చేసింది.

కోర్టు ప్రస్తావించిన ప్రధానాంశాలు:

1. బాధ్యత లేని డిజిటల్ మీడియా…: సోషల్ మీడియా పుణ్యమా అని మీడియా రంగం ఎక్కడా నియంత్రణ లేకుండా, అస్తవ్యస్తంగా తయారైందని హైకోర్టు పేర్కొంది. సరైన జర్నలిజం శిక్షణ, నైతిక విలువలు, జవాబుదారీతనం లేకుండానే కొందరు సెల్ఫ్-స్టైల్ రిపోర్టర్లుగా మారుతున్నారని తెలిపింది.

2. ప్రజల వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు భంగం…: కొందరు రిపోర్టర్లు ప్రజల ముఖంపైకి మైక్‌లు దూకి మరీ దూకుడుగా సమాధానాలు కోరుతున్నారని, మాట్లాడడానికి నిరాకరిస్తే దాన్ని కెమెరా ముందు తప్పుగా ప్రచారం చేసి ప్రజల్లో తప్పుడు అభిప్రాయాలను సృష్టిస్తున్నారని కోర్టు తప్పుబట్టింది.

3. చట్టసభల జోక్యం అవసరం…: పత్రికా స్వేచ్ఛను ఎంతమాత్రం హరించకూడదని, కానీ అదే సమయంలో ఆ స్వేచ్ఛ బాధ్యతారహితమైన జర్నలిజానికి, బెదిరింపులకు లేదా శాంతిభద్రతలకు విఘాతం కలిపే కంటెంట్‌కు కవచంగా మారకూడదని కోర్టు తేల్చిచెప్పింది. పత్రికా స్వేచ్ఛను కాపాడుతూనే, నైతిక ప్రమాణాలు, పౌరుల హక్కులు, చట్టపాలనను నిర్ధారించడానికి తగిన నియంత్రణ వ్యవస్థను (Regulatory Framework) రూపొందించే దిశగా చట్టసభలు ఆలోచించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందని జస్టిస్ కథ్‌పాలియా అభిప్రాయపడ్డారు.

• ప్రస్తుతం డిజిటల్ మీడియా, యూట్యూబ్ జర్నలిజం పోకడలపై ఢిల్లీ హైకోర్టు చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద ఎత్తున చర్చకు దారితీశాయి.