.
గవర్నర్పై ఐదు బుల్లెట్లు… ఆ 21 ఏళ్ల యువతి ఎవరు?
దేశం కోసం ప్రాణం ఇవ్వడానికి సిద్ధమైన బీనా దాస్ కథ ఇది.. స్వాతంత్ర్యం వచ్చాక మాత్రం దాదాపు అనామక జీవితం!
1932 ఫిబ్రవరి 6… కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో కాన్వొకేషన్ జరుగుతోంది. బ్రిటిష్ పాలనలో ఉన్న బెంగాల్కు గవర్నర్ సర్ స్టాన్లీ జాక్సన్ ముఖ్య అతిథిగా వచ్చాడు. విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు, ప్రముఖులతో సభ కిక్కిరిసిపోయింది.
Ads
అక్కడే ఒక 21 ఏళ్ల యువతి కూడా ఉంది. ఆమె పేరు బీనా దాస్. ఆమె చేతిలో డిగ్రీ కోసం ఎదురుచూస్తున్న విద్యార్థి జీవితానికి గుర్తుగా ఉండాల్సిన పుస్తకం లేదు. బదులుగా ఒక రివాల్వర్ ఉంది.
గవర్నర్ ప్రసంగిస్తున్న సమయంలో ఆమె ఒక్కసారిగా తుపాకీ బయటకు తీసింది. ఐదు రౌండ్లు కాల్చింది. లక్ష్యం స్టాన్లీ జాక్సన్. అయితే గవర్నర్ ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. బీనా దాస్ను అక్కడికక్కడే అదుపులోకి తీసుకున్నారు. భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన చారిత్రక రికార్డులు కూడా ఈ ఘటనను ధృవీకరిస్తున్నాయి. ఆమెకు తొమ్మిదేళ్ల కఠిన కారాగార శిక్ష విధించారు.
కానీ అసలు కథ అక్కడ మొదలవుతుంది. ఆమెకు జాక్సన్తో వ్యక్తిగత శత్రుత్వం లేదు…
బీనా దాస్ ఒక సాధారణ కుటుంబం నుంచి వచ్చిన అమ్మాయి కాదు. ఆమె తండ్రి బేణీ మాధబ్ దాస్ ప్రముఖ ఉపాధ్యాయుడు, బ్రహ్మ సమాజ కార్యకర్త. సుభాష్ చంద్రబోస్ కూడా ఆయన విద్యార్థిగా ఉన్నారు. బీనా చిన్నతనం నుంచే ఇంట్లో జాతీయవాద ఆలోచనల వాతావరణంలో పెరిగింది. తర్వాత మహిళా విప్లవ కార్యకర్తల సంస్థ ‘ఛాత్రి సంఘ’లో చేరింది.
అందుకే జాక్సన్పై కాల్పులు వ్యక్తిగత ప్రతీకారం కాదు. అది బ్రిటిష్ పాలనపై ఒక రాజకీయ నిరసన. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం తన దేశాన్ని అణచివేస్తోందని భావించిన బీనా దాస్, ఆ పాలనకు ప్రతినిధిగా ఉన్న గవర్నర్ను లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
ఆమెకు రివాల్వర్ అందించింది మరో స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు కమలా దాస్ గుప్తా. కోర్టులో ఆమె చెప్పిన మాటలు మరింత సంచలనం. కాల్పుల తర్వాత బీనా దాస్ ఇచ్చిన ప్రకటన సాధారణ నేరస్తుడి వాంగ్మూలం కాదు.
తన చర్య వెనుక ఉన్న ఉద్దేశాన్ని ఆమె స్పష్టంగా వివరించింది. దేశం పరాయి పాలనలో నలిగిపోతుంటే నిశ్శబ్దంగా బతకడం కంటే, ఆ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తన ప్రాణాన్ని పణంగా పెట్టడం గొప్ప నిరసన అని ఆమె భావించింది.
ఆమె వాంగ్మూలం దాదాపు ఐదు పేజీలకు చేరిందని చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం దాన్ని సెన్సార్ చేసినప్పటికీ, ఆ ప్రకటన బయటకు వచ్చి విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి వచ్చింది. ఇక్కడే బీనా దాస్ కథలోని అసలు విషాదం కనిపిస్తుంది.
ఆమె గవర్నర్ను చంపడానికి వెళ్లలేదు… చనిపోవడానికి సిద్ధపడి వెళ్లింది. తన ప్రాణం పోయినా దేశానికి ఒక సందేశం వెళ్లాలని ఆమె భావించింది. తొమ్మిదేళ్ల జైలు… కానీ పోరాటం ఆగలేదు. బ్రిటిష్ కోర్టు ఆమెకు తొమ్మిదేళ్ల కఠిన కారాగార శిక్ష విధించింది.
అయితే ఆమె అంతకాలం జైలులో ఉండలేదు. 1939లో ముందుగానే విడుదలైంది. జైలు నుంచి బయటకు వచ్చిన తర్వాత ఆమె రాజకీయ జీవితంలోకి వచ్చింది. కాంగ్రెస్లో చేరింది. 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని మళ్లీ అరెస్టయింది. 1942 నుంచి 1945 వరకు జైలు జీవితం గడిపింది.
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత కూడా ఆమె ప్రజా జీవితాన్ని కొనసాగించింది. 1946–47 మధ్య బెంగాల్ ప్రావిన్షియల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ సభ్యురాలిగా, 1947–51 మధ్య పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ సభ్యురాలిగా పనిచేసింది.
అంటే… బ్రిటిష్ గవర్నర్పై కాల్పులు జరిపిన ఆ యువతి, స్వతంత్ర భారతంలో ప్రజలచే ఎన్నుకోబడిన ప్రజాప్రతినిధిగానూ పనిచేసింది.
దేశం ఆమెను పూర్తిగా మరిచిపోయిందా? అలా కూడా చెప్పలేం. 1960లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు పద్మశ్రీ ఇచ్చింది. అయితే ఈ గౌరవం ఆమె కథను దేశవ్యాప్తంగా చిరస్థాయిగా నిలబెట్టలేకపోయింది.
తరతరాలు గడిచిపోయాయి.
భగత్సింగ్ పేరు ప్రతి తరానికీ తెలుసు.
సుభాష్ చంద్రబోస్ పేరు ప్రతి తరానికీ తెలుసు.
గాంధీ పేరు ప్రపంచానికే తెలుసు.
కానీ… “బ్రిటిష్ గవర్నర్పై కాల్పులు జరిపిన 21 ఏళ్ల యువతి ఎవరు?” అని అడిగితే, ఎంతమందికి బీనా దాస్ పేరు గుర్తొస్తుంది?
అదే ఈ కథలోని అసలు ప్రశ్న. చరిత్రలో ఒక చివరి మలుపు…
స్వాతంత్ర్యం కోసం తన యవ్వనాన్ని జైలులో గడిపిన బీనా దాస్, స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత కూడా తన జీవితాన్ని ప్రజా సేవలోనే కొనసాగించింది. కానీ వృద్ధాప్యంలో ఆమె జీవితం మాత్రం క్రమంగా ఒంటరితనంలోకి జారిపోయింది.
1986లో ఆమె రిషికేశ్లో మరణించింది. ఒకప్పుడు బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య ప్రతినిధిని ఎదిరిస్తూ తుపాకీ ఎత్తిన ఆ యువతి జీవితానికి చివరికి దక్కింది మాత్రం పెద్దగా ఎవరికీ తెలియని నిశ్శబ్ద ముగింపు.
అందుకే బీనా దాస్ కథను కేవలం “గవర్నర్పై కాల్పులు జరిపిన మహిళ”గా చెప్పడం ఆమెకు అన్యాయం. ఆమె కథలో ఒక తరం ఉంది.
పరాయి పాలనను చూసి కోపంతో రగిలిన ఒక యువతి ఉంది.
దేశం కోసం తన ప్రాణాన్ని అర్పించడానికి సిద్ధమైన ఒక మనసు ఉంది.
జైలుకు వెళ్లినా వెనక్కి తగ్గని ఒక పోరాట యోధురాలు ఉంది.
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత ప్రజాస్వామ్య భారతంలో ప్రజాప్రతినిధిగా పనిచేసిన ఒక మహిళ ఉంది.
మరి చివరికి… చరిత్రలో తన పేరు పెద్దగా వినిపించకుండా వెళ్లిపోయిన ఒక వృద్ధురాలు ఉంది. బీనా దాస్ కథ మనకు గుర్తుచేసేది ఇదే—
స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడిన వాళ్లందరికీ చరిత్ర సమానంగా స్థానం ఇవ్వలేదు. కొంతమంది చరిత్రగా మారారు. మరికొందరు చరిత్రను నిర్మించి… చరిత్ర పుటల అంచుల్లోనే మిగిలిపోయారు. బీనా దాస్ అలాంటి ఒక మరుగునపడిన వీరనారి.
Share this Article