.
సహజీవనం చేసే యువతుల కోసం… వాళ్లు ఎంత జాగ్రత్తగా ఉండాలో చెప్పడం కోసం ఈ కథనం… కాస్తా సావధానంగా చదివి, అర్థం చేసుకునే ప్రయత్నం చేస్తే బెటర్… ఎందుకంటే… సొసైటీలో ప్రస్తుతం రోజులు బాగాలేవు… స్వేచ్ఛ, ఆకర్షణ, భ్రమ, తాత్కాలిక ప్రేమ వేరు… రేప్పొద్దున బంధం తెగిపోతే పరిస్థితి ఏమిటనే అవగాహన వేరు…
సుప్రీంకోర్టు న్యాయవాది మోనికా అరోరా యువతులకు అందించిన ఓ హెచ్చరిక/ సలహా సారాంశం ఏమిటంటే..?
Ads
ఇటీవల ఒక కేసు నన్ను తీవ్రంగా కలచివేసింది… ఒక మహిళ దాదాపు 10 ఏళ్లపాటు సహజీవనం (Live-in relationship) చేసింది… తన సమయాన్ని, నమ్మకాన్ని, భావోద్వేగాలను ఆ సంబంధం కోసం ధారపోసింది… కానీ ఒకరోజు ఆ వ్యక్తి ఆమెను వదిలేసి, మరొకరిని పెళ్లి చేసుకుంటానని వెళ్ళిపోయాడు… ఆమె మానసికంగా కుంగిపోయి, అతనిపై క్రిమినల్ కేసులు పెట్టాలని పోలీసుల దగ్గరకు వెళ్లాలనుకుంది… కానీ భావోద్వేగ గాయానికి, చట్టం ఏం చేయగలదనే అంశం మధ్య చాలా తేడా ఉంటుంది…
యువతులు తెలుసుకోవాల్సిన కఠిన వాస్తవం ఇది: బయట ప్రచారంలో ‘లివ్-ఇన్’ సంబంధాలు స్వేచ్ఛకు, ఆధునికతకు చిహ్నాలుగా కనిపిస్తాయి… కానీ కోర్టు గదుల్లో వాస్తవం వేరుగా ఉంటుంది… ఇటువంటి సంబంధాలు విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు, చట్టపరంగా ఎక్కువగా నష్టపోయేది మహిళలే…
ముఖ్యమైన చట్టపరమైన అంశాలు…
-
పెద్దల అంగీకారం…: ఇద్దరు వ్యక్తులు ఇష్టపూర్వకంగా సంబంధంలో ఉండి, శారీరకంగా కలిసినప్పుడు.. విడిపోయిన ప్రతిసారీ అది నేరం అవ్వదు…
-
ప్రతి బ్రేకప్ అత్యాచారం కాదు…: ఒక పురుషుడు సంబంధం నుండి వైదొలిగినంత మాత్రాన, అంతకుముందు ఇద్దరి అంగీకారంతో జరిగిన శారీరక సంబంధం అత్యాచారంగా మారదు…
-
మోసం వేరు…: ఒకవేళ మొదటి నుంచీ పెళ్లి చేసుకుంటానని అబద్ధం చెప్పి, కేవలం శారీరక లబ్ధి కోసమే మోసం చేసినట్లు ఆధారాలతో నిరూపిస్తే తప్ప, చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడం కష్టం… ఆ నిరూపణ కష్టం…
-
పెళ్లికి ఉన్న రక్షణ లివ్-ఇన్ కి ఉండదు…: పెళ్లి అనేది ఒక సామాజిక , చట్టపరమైన హోదాను ఇస్తుంది… భార్యగా ఆమెకు భరణం (Maintenance), నివాసం ఉండే హక్కు, సామాజిక గుర్తింపు, బాధ్యతాయుతమైన రక్షణ లభిస్తాయి… ఒక జంట బంధానికి సమాజం యాక్సెప్టెన్సీ అది…
-
పరిమిత రక్షణ మాత్రమే…: కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో చట్టం లివ్-ఇన్ సంబంధాలకు రక్షణ కల్పించినప్పటికీ, అది ఎప్పటికీ వివాహంతో సమానం కాదు… అది అనేక నిబంధనలకు లోబడి ఉంటుంది…
“నా శరీరం-నా ఇష్టం” (My body, my choice) అని చెప్పే అమ్మాయిలు ఆ నిర్ణయం తీసుకునే ముందు పూర్తి అవగాహనతో ఉండాలి… ఎందుకంటే చట్టం నినాదాలను రక్షించదు, హక్కులను మాత్రమే రక్షిస్తుంది… కేవలం భావోద్వేగాలతో పెట్టిన పెట్టుబడికి చట్టపరమైన హక్కులు రావు…
ఇది నైతికతకు సంబంధించిన అంశం కాదు, నేను కోర్టుల్లో చూస్తున్న వాస్తవం… స్వేచ్ఛ అనుకుని లివ్-ఇన్ సంబంధంలోకి అడుగుపెట్టిన అమ్మాయిలకు… రేపు ఆ బంధం ముగిస్తే భరణం పొందే హక్కు గానీ, సామాజిక రక్షణ గానీ, సరైన న్యాయపోరాటం చేసే అవకాశం గానీ ఉండకపోవచ్చు…
ఏదైనా సంబంధంలోకి వెళ్లే ముందు ప్రతి యువతి తనను తాను ఈ ప్రశ్నలు వేసుకోవాలి: నా చట్టపరమైన హక్కులేమిటి? అతను నన్ను వదిలేసి వెళ్తే నాకు ఉండే రక్షణ ఏమిటి? నా భావోద్వేగ, శారీరక పెట్టుబడికి బదులుగా నాకు దక్కుతున్న భరోసా ఏంటి?
నిజమైన సాధికారత అనేది కేవలం ప్రేమ అనే భ్రమలో ఉండటం కాదు, చట్టపరమైన అవగాహన కలిగి ఉండటం...
ఒకవైపు మోనికా అరోరా చెప్పినట్లు చట్టపరమైన లోటుపాట్లు ఉండగా, మరోవైపు ప్రభుత్వం ‘సహజీవనం’ (Live-in relationships) చేసే వారిని కూడా జనగణన (Census) లో ఒక యూనిట్గా లేదా ‘కుటుంబం’గా గుర్తించాలని నిర్ణయించడం కొంత గందరగోళానికి గురిచేయవచ్చు…
అయితే, దీనిని యువతులకు దక్కిన పూర్తిస్థాయి “చట్టపరమైన గుర్తింపు” లేదా “రక్షణ” అని భావించలేము. దీని వెనుక ఉన్న అసలు ఉద్దేశాలను ఇలా అర్థం చేసుకోవచ్చు…
1. ఇది కేవలం గణాంకాల సేకరణ (Data Collection) మాత్రమే … జనగణనలో ఒక ఇంట్లో కలిసి ఉంటున్న వారిని ‘కుటుంబం’గా నమోదు చేయడం అనేది ప్రభుత్వం యొక్క పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం… దేశంలో మారుతున్న సామాజిక పోకడలు, ఎంతమంది ఇలా కలిసి ఉంటున్నారు, వారి ఆర్థిక స్థితిగతులు ఏమిటి అనే గణాంకాలను సేకరించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం… ఇది ఆ బంధానికి వివాహంతో సమానమైన ‘హోదా’ను ఇవ్వదు…
2. సామాజిక వాస్తవికతను అంగీకరించడం …. సమాజంలో సహజీవనం అనేది ఒక వాస్తవమని ప్రభుత్వం గుర్తించింది… ఇలాంటి జంటలను విస్మరించడం వల్ల జనాభా లెక్కల్లో స్పష్టత ఉండదు… కాబట్టి, వారిని కూడా ఒక కేటగిరీ కింద చేర్చడం ద్వారా ప్రభుత్వ పథకాల అమలు లేదా సామాజిక అవసరాలను అంచనా వేయడం సులభం అవుతుంది…
3. ‘గుర్తింపు’ వేరు.. ‘రక్షణ’ వేరు …. లివ్ ఇన్ జంటలను కుటుంబంగా లెక్కించడం వల్ల వారికి ఒక రకమైన సామాజిక ఉనికి (Social Identity) లభిస్తుందేమో కానీ, అది ‘చట్టపరమైన హక్కులను’ (Legal Rights) కల్పించదు… ఉదాహరణకు: జనగణనలో పేరు ఉన్నంత మాత్రాన, బ్రేకప్ అయ్యాక ఆస్తిలో వాటా గానీ, భరణం గానీ ఆటోమేటిక్ గా రావు… వారసత్వ హక్కులు లేదా సామాజిక భద్రత విషయంలో వివాహానికి ఉండే చట్టబద్ధత దీనికి ఉండదు…
ఎందుకు ఆశ్చర్యకరం అంటే? … సుప్రీంకోర్టు న్యాయవాది హెచ్చరించినట్లు, చట్టం దృష్టిలో లివ్-ఇన్ రిలేషన్ షిప్ అనేది ఇప్పటికీ ఒక “అస్థిరమైన ఒప్పందం” లాంటిదే… ప్రభుత్వం లెక్కల్లో వారిని కుటుంబంగా చూపడం వల్ల… యువతులు తమకు చట్టబద్ధమైన రక్షణ వచ్చేసిందని భ్రమపడే ప్రమాదం ఉంది…
జనగణనలో గుర్తింపు అనేది కేవలం ఒక రికార్డు మాత్రమే… అది మోనికా అరోరా చెప్పిన ‘హార్ష్ ట్రూత్’ (కఠిన వాస్తవాన్ని) మార్చలేదు… రేపు కోర్టు మెట్లు ఎక్కినప్పుడు, “మేము జనగణనలో కుటుంబంగా నమోదయ్యము” అనే వాదన వివాహ సర్టిఫికెట్ ఇచ్చే బలాన్ని ఇవ్వదు… కాబట్టి, యువతులు ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న తేడాను గమనించడం చాలా ముఖ్యం…
Share this Article