జియోథర్మల్ పవర్ ! ఇండియాలో తొలి ప్రయోగం ! కొత్త ఎనర్జీ సోర్స్ !!

.

మనకు ఎన్నోరకాల పవర్ తెలుసు… కరెంటు… హైడల్ పవర్, థర్మల్ పవర్, న్యూక్లియర్ పవర్, టైడల్ పవర్, విండ్ పవర్, సోలార్ పవర్ ఎట్సెట్రా… హైబ్రీడ్ పవర్, పంప్డ్ స్టోరేజీ పవర్, బ్యాటరీ స్టోరేజీ వంటి కొత్త టెక్నాలజీలు, కాంబినేషన్లు కూడా తెలుసు…

కానీ లడఖ్‌లో నిర్మితమవుతున్న ఓ చిన్న పవర్ ప్లాంటు, అంటే జస్ట్ ఒక మెగావాట్ పవర్ ప్లాంటు ఓ కొత్త కథను చెబుతోంది… ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది ఆ కథ… ఎందుకంటే, ఇది ఇండియాలో నిర్మితమవుతున్న మొదటి జియోథర్మల్ ప్లాంటు… అంటే భూమి లోతు పొరల్లోని వేడితో పవర్ జనరేట్ చేయడం…

నో పొల్యూషన్, నో యాష్, నో యాక్సిడెంట్స్, నో ఫ్యుయల్ షార్టేజెస్… ప్యూర్, గ్రీన్, చీప్ పవర్… పదండి అదేమిటో చూద్దాం…

---

భూమి లోపలే పవర్ ప్లాంట్!
మంచుకొండల మధ్య దాగున్న భారత కొత్త ఎనర్జీ ఆయుధం

సూర్యుడు కనిపించకపోయినా విద్యుత్ కావాలి… గాలి వీయకపోయినా విద్యుత్ కావాలి… బొగ్గు కాల్చకుండా విద్యుత్ కావాలి… చమురు దిగుమతి చేసుకోకుండా ఎనర్జీ కావాలి… ఇలాంటి ప్రశ్నలకు ఇప్పటివరకు మన దగ్గర ఉన్న ప్రధాన సమాధానాలు — సోలార్, విండ్, హైడ్రో, న్యూక్లియర్.

కానీ ఇప్పుడు భారత్ మరో తలుపు తెరుస్తోంది. ఆ తలుపు… మన కాళ్ల కిందనే ఉంది! భూమి లోపల దాగి ఉన్న వేడిని బయటకు తీసి, దాన్ని విద్యుత్‌గా, హీటింగ్‌గా, వ్యవసాయ అవసరాలకు, పరిశ్రమలకు ఉపయోగించుకోవడం. దీనినే జియోథర్మల్ ఎనర్జీ అంటారు.

ఈ ప్రయోగానికి ఇప్పుడు లడఖ్‌లోని పూగా వ్యాలీ వేదికగా మారుతోంది. 14 వేల అడుగులకు పైగా ఎత్తులో ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో మంచు, చలి, ఆక్సిజన్ కొరత, కఠినమైన భౌగోళిక పరిస్థితులు ఉంటాయి. కానీ అదే నేల కింద మాత్రం విపరీతమైన వేడి దాగి ఉంది. ఆ వేడినే భారత్ ఇప్పుడు ఎనర్జీగా మార్చాలని చూస్తోంది.

పూగాలో ఏం జరిగింది? 2026 జూలైలో ONGC Energy Centre రెండు జియోథర్మల్ బావులను ప్రారంభించింది. వాటి లోతు… ఒక్కొక్కటి 1,000 మీటర్లు! అంటే దాదాపు ఒక కిలోమీటరు భూమిలోకి డ్రిల్ చేశారు.

ఇంకా ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే — సుమారు 400 మీటర్ల లోతులోనే 135 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు ఉష్ణోగ్రత నమోదైంది. ఇది సాధారణ బావి కాదు. భూమి లోపల ఉన్న వేడి నీరు, ఆవిరి, వేడి రాళ్ల వ్యవస్థను గుర్తించి, దాన్ని ఉపయోగకరమైన శక్తిగా మార్చడానికి వేసిన తొలి పెద్ద అడుగు.

ప్రస్తుతం లక్ష్యం ఒక మెగావాట్ పైలట్ జియోథర్మల్ పవర్ ప్రాజెక్ట్. ఇది చిన్న సంఖ్యలా అనిపించవచ్చు.  కానీ అసలు విషయం ఒక్క MW కాదు. ఈ టెక్నాలజీ భారత్‌లో పనిచేస్తుందా లేదా అన్నది నిరూపించడం. అది జరిగితే కథ మొత్తం మారిపోతుంది.

అసలు జియోథర్మల్ ఎనర్జీ అంటే ఏమిటి? భూమి బయట చల్లగా ఉంటుంది. కానీ లోపలికి వెళ్తున్న కొద్దీ ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది. భూమి అంతర్భాగంలో ఉన్న సహజ వేడి, అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలు, వేడి రాళ్లు, భూగర్భ జలాలు కలిసి కొన్ని ప్రాంతాల్లో సహజమైన హీట్ రిజర్వాయర్లను సృష్టిస్తాయి.

అక్కడ బావులు తవ్వి వేడి నీటిని లేదా ఆవిరిని పైకి తీసుకొస్తారు. ఆ వేడితో టర్బైన్‌ను తిప్పి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. అంటే…

సోలార్‌లో సూర్యుడి వేడి → విద్యుత్

విండ్‌లో గాలి → విద్యుత్

జియోథర్మల్‌లో భూమి వేడి → విద్యుత్

అంతే. కానీ ఇక్కడ ఒక కీలకమైన తేడా ఉంది. సోలార్ ప్లాంట్ రాత్రి పనిచేయదు. మేఘాలు, వర్షాలు, దుమ్ము వంటి అంశాలు ఉత్పత్తిని ప్రభావితం చేస్తాయి. విండ్ పవర్‌కు గాలి అవసరం. కానీ జియోథర్మల్ ఎనర్జీకి… భూమి కింద వేడి ఉంటే చాలు. అది 24 గంటలు అందుబాటులో ఉండే శక్తి వనరుగా మారే అవకాశం ఉంది.

అందుకే renewable energyలో geothermalకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. The Better India కథనం ప్రకారం, భారతదేశానికి సుమారు 10 GW మేర theoretical geothermal potential ఉందని MNRE అంచనా వేసింది.

అయితే 135°C అంటే ఏమిటి? ఇక్కడే టెక్నాలజీ అసలు ఆసక్తికరంగా మారుతుంది. 135°C ఉష్ణోగ్రతను చూసి “ఇంత వేడి ఉంది కాబట్టి భారీ పవర్ ప్లాంట్ పెట్టేయొచ్చు” అనుకోవడం సరికాదు. ఎంత వేడి ఉంది? అది ఎంత పరిమాణంలో ఉంది? ఎంత వేగంగా భూగర్భ జలాలు ప్రవహిస్తున్నాయి? వాటిని నిరంతరంగా బయటకు తీయగలమా? మళ్లీ భూమిలోకి పంపించగలమా? బావి ఉత్పాదకత ఎంత? ఇవన్నీ పరీక్షించాలి.

అందుకే పూగా ప్రాజెక్ట్‌లో ఇప్పుడు జరుగుతున్నది కేవలం పవర్ జనరేషన్ కాదు. ఒక underground energy reservoir‌ను అర్థం చేసుకునే ప్రయోగం. మరి విద్యుత్ మాత్రమే ఎందుకు? ఇదే ఈ కథలో అసలు ట్విస్ట్.

జియోథర్మల్ ఎనర్జీని విద్యుత్ తయారీకే పరిమితం చేయాల్సిన అవసరం లేదు. చాలా సందర్భాల్లో భూమి నుంచి వచ్చిన వేడిని నేరుగా ఉపయోగించుకోవడం మరింత సమర్థవంతంగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు…

లడఖ్‌లో చలి ఇళ్లను వేడి చేయడానికి. అక్కడి శీతాకాల పరిస్థితుల్లో హీటింగ్‌కు విపరీతమైన ఎనర్జీ అవసరం. అండర్‌ గ్రౌండ్ హీట్‌ను నేరుగా ఉపయోగించగలిగితే సంప్రదాయ ఇంధనాలపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.

మంచు ప్రాంతంలో గ్రీన్‌హౌస్ వ్యవసాయం! ఇంకో అద్భుతమైన ఉపయోగం — Greenhouses. బయట ఉష్ణోగ్రత చాలా తక్కువగా ఉన్నా, భూమి నుంచి వచ్చే వేడితో గ్రీన్‌హౌస్‌ను వెచ్చగా ఉంచవచ్చు.

అంటే… మంచు పడుతున్న ప్రాంతంలో కూడా కూరగాయలు పండించే అవకాశం. ఇది కేవలం వ్యవసాయ ప్రయోగం కాదు. లడఖ్ వంటి ప్రాంతాల్లో స్థానిక ఆహార ఉత్పత్తి, రవాణా ఖర్చు, ఇంధన వినియోగం — అన్నింటిపైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

పంటల్ని ఆరబెట్టడానికి కూడా భూమి వేడి! పండ్లు, కూరగాయలు, ధాన్యాలు, ఇతర వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను ఎండబెట్టడానికి కూడా వేడి అవసరం. ప్రస్తుతం చాలా చోట్ల ఆ వేడి కోసం conventional fuels ఉపయోగిస్తారు. అక్కడ geothermal heat ఉపయోగించగలిగితే… ఇంధనం కాల్చకుండా వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను ప్రాసెస్ చేసే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే జియోథర్మల్ ఎనర్జీ కేవలం “పవర్ జనరేషన్ టెక్నాలజీ” కాదు. ఒక heat technology కూడా.

పరిశ్రమలకు మరింత ఆసక్తికరం పరిశ్రమలకు అవసరమైన ఎనర్జీ అంతా విద్యుత్ రూపంలో ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. ఎక్కడైనా drying, washing, pasteurisation, processing వంటి పనులకు నేరుగా వేడి అవసరం ఉంటుంది. అక్కడ geothermal heatను నేరుగా ఉపయోగిస్తే…

ముందు వేడిని విద్యుత్‌గా మార్చి, ఆ విద్యుత్‌తో మళ్లీ వేడి తయారు చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఇది energy efficiency కోణంలో చాలా ముఖ్యమైన విషయం.

మరి ఇది దేశం మొత్తానికి వర్తిస్తుందా? పూగా ప్లాంటులాగే హైదరాబాద్‌లో కూడా ఓ బావి తవ్వి జియోథర్మల్ పవర్ తీసుకోవచ్చు అనుకోవడం తప్పు. Geothermal resources location-specific. భూగర్భంలో తగిన ఉష్ణోగ్రత, నీటి వ్యవస్థ, permeability, geological structure ఉండాలి. అందుకే దేశంలోని ప్రతి ప్రాంతంలో geothermal power plant సాధ్యం కాదు. అయితే భారత్‌లో geothermal potential ఉన్న ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.

పూగా, చుమాథాంగ్ వంటి ప్రాంతాలు ప్రత్యేకంగా గుర్తించబడ్డాయి. ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం… ఇక్కడ ONGC రంగంలోకి రావడం కూడా యాదృచ్ఛికం కాదు. చమురు, గ్యాస్ కోసం భూమిలోకి వేల మీటర్లు డ్రిల్ చేయడం ONGCకి కొత్త కాదు.

అంటే… Oil & Gas industryలో ఉన్న drilling knowledgeను renewable energy వైపు మళ్లించే అవకాశం. ఇది భవిష్యత్తులో చాలా పెద్ద కథ కావచ్చు. ఈరోజు oil well కోసం ఉపయోగించే drilling technology… రేపు geothermal well కోసం ఉపయోగించవచ్చు. అంటే fossil-fuel industry అంతరించిపోవడం మాత్రమే కాదు. అక్కడి engineering knowledge ఒక కొత్త energy economyకి మారే అవకాశం కూడా ఉంది.

అసలు పోటీ ఇక్కడే మొదలవుతుంది… భవిష్యత్తు ఎనర్జీ మార్కెట్‌లో solar ఒక్కటే ఉండదు. Wind ఒక్కటే ఉండదు. Hydrogen ఒక్కటే ఉండదు. Nuclear ఒక్కటే ఉండదు. అన్నింటికీ తమ తమ స్థానం ఉంటుంది.

Solar — చౌకైన daytime generation.

Wind — సరైన ప్రాంతాల్లో bulk renewable power.

Hydro — balancing మరియు storageలో కీలకం.

Nuclear — baseload power.

Battery — storage.

Hydrogen — difficult-to-electrify sectors.

మరి geothermal? 24×7 renewable heat + power. అందుకే geothermal చిన్న technologyలా కనిపించినా, energy mixలో అది ఒక ముఖ్యమైన puzzle piece కావచ్చు. కానీ సవాళ్లు కూడా చిన్నవి కావు. పూగా ప్రాజెక్ట్ విజయవంతమైందని చెప్పడానికి ఇంకా ముందుంది. ఐనాసరే, అడుగులు ముందుకు పడాల్సిందే, వేగం అదే పెరుగుతుంది…

లడఖ్ ప్రభుత్వం- ONGC మధ్య ఒప్పందాన్ని మరో ఐదేళ్లు పొడిగించి, 1 MW pilot plantతో పాటు పెద్ద స్థాయి commercial exploitation కోసం Detailed Project Report తయారు చేయాలని నిర్ణయించారు. చివరికి విషయం ఇదే… భూమి లోపలి పొరల్లోని వేడిని వెలికితీసే ఈ జియోథర్మల్ ప్రయోగం సక్సెస్ అయితే… రేపటి భారత ఎనర్జీ మ్యాప్‌లో భూమి లోపల కూడా ఒక పెద్ద పవర్ గ్రిడ్ కనిపించవచ్చు.