.
ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని పాలించింది… ఇప్పుడు తనే నాలుగు ముక్కలయ్యే పరిస్థితి!
బ్రిటన్ను ఈ దుస్థితికి తెచ్చిందెవరు? నాలుగు దేశాలు విడిపోతే ప్రపంచంపై ప్రభావమేంటి?
ఒకప్పుడు ఆ సామ్రాజ్యం గురించి చెప్పడానికి ఒకే ఒక్క మాట సరిపోయేది… “The sun never sets on the British Empire.”
Ads
ప్రపంచంలో ఎక్కడో ఒకచోట బ్రిటిష్ జెండా ఎగురుతూనే ఉండేది. ఆసియా, ఆఫ్రికా, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా… బ్రిటన్ తన నౌకాదళంతో సముద్రాలను, తన సైన్యంతో దేశాలను, తన వాణిజ్యంతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసింది.
భారతదేశాన్ని కూడా దాదాపు రెండు శతాబ్దాలు పాలించింది. కానీ చరిత్రకు ఒక విచిత్రమైన అలవాటు ఉంది. ఎప్పుడో మొత్తం ప్రపంచాన్ని తన మ్యాప్లో గీసుకున్న దేశమే… ఒకరోజు తన మ్యాప్ను తానే కాపాడుకోవాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది. ఇప్పుడు బ్రిటన్ ఎదుర్కొంటున్నది అలాంటి పరిస్థితే.
స్కాట్లాండ్, వేల్స్, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ నేతలు ఒకే వేదికపైకి వచ్చి తమ తమ దేశాలకు స్వయం నిర్ణయ హక్కు ఉండాలని గట్టిగా చెబుతున్నారు. సెప్టెంబర్ 13న కార్డిఫ్లో జరిగిన సమావేశం ఈ ఉద్యమానికి కొత్త రాజకీయ ఊపునిచ్చింది. ప్రస్తుత సర్వేల్లో స్కాట్లాండ్లో స్వాతంత్ర్యానికి 47 శాతం, నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లో 36 శాతం, వేల్స్లో 32 శాతం మద్దతు ఉందని తాజా నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఇవి ఇప్పటికిప్పుడు రేపే విడిపోతారని చెప్పలేకపోయినా… ఈ వేర్వేరు దేశాల ఆలోచన ఇప్పుడు ప్రధాన రాజకీయ చర్చగా మారిందన్నది మాత్రం నిజం.
అసలు బ్రిటన్ అంటే ఏమిటి? ముందు ఒక చిన్న క్లారిటీ. మనం సాధారణంగా బ్రిటన్, ఇంగ్లాండ్, యునైటెడ్ కింగ్డమ్ అన్నింటినీ ఒకటే అనుకుంటాం. అవి ఒకటి కాదు.
యునైటెడ్ కింగ్డమ్లో నాలుగు దేశాలు ఉన్నాయి. ఇంగ్లాండ్… స్కాట్లాండ్… వేల్స్… నార్తర్న్ ఐర్లాండ్. ఇంగ్లాండ్ ప్రధాన భూభాగంలో పెద్దది. లండన్ దాని రాజధాని. కానీ స్కాట్లాండ్కు తన ప్రత్యేక చరిత్ర ఉంది. వేల్స్కు తన భాష, సంస్కృతి ఉన్నాయి. నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ది మరో ప్రత్యేక చరిత్ర.
అంటే ఇది మొదటి నుంచీ ఒకే జాతి, ఒకే సంస్కృతి, ఒకే రాజకీయ చరిత్ర కలిగిన దేశం కాదు. కాలక్రమంలో రాజకీయ ఒప్పందాలు, రాజ్యాల కలయికలు, యుద్ధాలు, చట్టాలు… ఇలా ఒక యూనియన్గా ఏర్పడింది. ఇప్పుడు ఆ యూనియన్లోనే ప్రశ్న మొదలైంది.
“మనం ఎందుకు కలిసి ఉండాలి?” స్కాట్లాండ్లో ఈ ప్రశ్న కొత్తది కాదు 2014లో స్కాట్లాండ్లో స్వాతంత్ర్యంపై రిఫరెండం జరిగింది. అప్పుడు 55 శాతం మంది యునైటెడ్ కింగ్డమ్లోనే కొనసాగాలని, 45 శాతం మంది స్వతంత్ర దేశంగా మారాలని ఓటేశారు. అప్పటితో కథ ముగిసిందనుకున్నారు.
కానీ రెండేళ్లకే బ్రెగ్జిట్ వచ్చింది. ఇక్కడే సమస్య మరింత పెద్దదైంది. స్కాట్లాండ్లో మెజారిటీ ప్రజలు యూరోపియన్ యూనియన్లోనే ఉండాలని కోరుకున్నారు. బ్రెగ్జిట్ కేవలం యూరోపియన్ యూనియన్ నుంచి బ్రిటన్ బయటకు రావడం కాదు. అది బ్రిటన్లోని ప్రాంతీయ గుర్తింపుల మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని కూడా బయటకు తీసింది. UK పార్లమెంటు, devolved governments మధ్య అధికారాలపై ఉద్రిక్తత కూడా పెరిగింది.
లండన్పై అసంతృప్తి… కారణం కేవలం జాతీయవాదం కాదు… స్కాట్లాండ్, వేల్స్లో స్వాతంత్ర్యాన్ని కోరుతున్న ప్రతి ఒక్కరూ “మాకు ప్రత్యేక దేశం కావాలి” అనే భావనతోనే ఓటు వేయడం లేదు. చాలామందికి అసలు సమస్య వెస్ట్మినిస్టర్ రాజకీయాలపై అసంతృప్తి.
లండన్లో తీసుకునే నిర్ణయాలు తమ ప్రాంతాల వాస్తవ పరిస్థితులకు సరిపోవడం లేదనే భావన. ఆర్థిక అసమానతలు… పబ్లిక్ సర్వీసులు… వలస విధానం… బ్రెగ్జిట్… కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధిపత్యం… స్థానికంగా మరిన్ని అధికారాలు కావాలనే కోరిక… ఇవన్నీ కలిసిపోతున్నాయి.
అందుకే బ్రిటన్ విచ్ఛిన్నం గురించి మాట్లాడేటప్పుడు “స్కాటిష్ నేషనలిజం పెరిగింది” అని ఒక్క వాక్యంతో కథను ముగించడం సరిపోదు. ఇది ఒక రకంగా లండన్ వర్సెస్ ప్రాంతాలు అనే పెద్ద రాజకీయ ప్రశ్నగా మారుతోంది.
మరి వేల్స్ ఎందుకు? వేల్స్ విషయంలో పరిస్థితి కొంచెం భిన్నం. అక్కడ స్వాతంత్ర్యానికి మద్దతు స్కాట్లాండ్ స్థాయిలో ఎప్పుడూ లేదు. కానీ వేల్ష్ జాతీయ గుర్తింపు బలంగా ఉంది.
2026 ఎన్నికల్లో Plaid Cymru విజయం సాధించడం ద్వారా అక్కడి రాజకీయ సమీకరణమే మారిపోయింది. ప్రస్తుతం వేల్స్ నాయకత్వం కూడా మరిన్ని అధికారాల కోసం ఒత్తిడి చేస్తోంది. వేల్స్ను ఇంగ్లాండ్లోని మరో ప్రాంతంగా చూడకూడదని, అది ప్రత్యేక దేశమని అక్కడి నాయకత్వం స్పష్టం చేస్తోంది.
అంటే… స్కాట్లాండ్లో “ఇండిపెండెన్స్” ప్రధాన చర్చ అయితే, వేల్స్లో “మాకు ఇంకా ఎంత అధికారం కావాలి?” అనే ప్రశ్న పెద్దదవుతోంది. అది భవిష్యత్తులో ఎటు వెళ్తుందో చెప్పలేం.
నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ కథ మాత్రం మరింత సీరియస్ … ఇక్కడే బ్రిటన్కు అతిపెద్ద రాజ్యాంగ సమస్య ఎదురవుతోంది. నార్తర్న్ ఐర్లాండ్కు సంబంధించిన 1998 Good Friday Agreement ఇప్పటికే ఒక మార్గాన్ని ఊహించింది. ప్రజల మెజారిటీ కోరుకుంటే ఒకరోజు నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ ఐర్లాండ్ రిపబ్లిక్తో కలిసే అవకాశం ఉంది.
అంటే స్కాట్లాండ్, వేల్స్ విషయంలో రాజకీయ-రాజ్యాంగ పోరాటం జరుగుతుంటే… నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ విషయంలో చట్టపరంగా కూడా ఒక మార్గం ముందే ఉంది.
- ఇటీవల అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా ఐర్లాండ్ ఏకీకరణకు తన మద్దతును బహిరంగంగా వ్యక్తం చేశారు. బ్రిటన్ ప్రభుత్వం మాత్రం ప్రస్తుతం మరో రిఫరెండం నిర్వహించేందుకు తగిన ప్రజా మెజారిటీ లేదనే వైఖరిలో ఉంది.
మరి బ్రిటన్ నిజంగా నాలుగు ముక్కలైతే? ఇక్కడి నుంచే కథ ఆసక్తికరంగా మారుతుంది. ఇంగ్లాండ్, స్కాట్లాండ్, వేల్స్, ఐర్లాండ్లో కలిసిపోయే నార్తర్న్ ఐర్లాండ్… అప్పుడు మనం ఇప్పటివరకు తెలిసిన United Kingdom ఉండదు. కానీ దాని ప్రభావం కేవలం బ్రిటన్ పాస్పోర్ట్ మారిపోవడంతో ముగియదు.
మొదటి దెబ్బ — ప్రపంచ రాజకీయాల్లో… ఇప్పటి UK ప్రపంచంలోని అత్యంత ప్రభావశీల దేశాల్లో ఒకటి. UN Security Council Permanent Member. NATOలో కీలక సైనిక శక్తి. అణ్వాయుధ దేశం. G7 సభ్యుడు. Five Eyes intelligence networkలో ప్రధాన భాగస్వామి. అంతర్జాతీయ దౌత్యంలో లండన్కు ఉన్న బరువు సాధారణ యూరోపియన్ దేశానికి ఉండదు.
అది ముక్కలైతే… ఈ శక్తి ఎవరి చేతిలో ఉంటుంది? ఇంగ్లాండ్ UK ప్రధాన వారసుడిగా ఆ స్థానాలను కొనసాగించగలదా? లేక UN Security Council సీటు వంటి విషయాలపై కొత్త అంతర్జాతీయ చర్చ మొదలవుతుందా?
ఇవి చిన్న ప్రశ్నలు కావు. ఎందుకంటే దేశం విడిపోవడం అంటే కేవలం భూభాగం విడిపోవడం కాదు. అంతర్జాతీయ హోదాలు, ఒప్పందాలు, సైనిక కూటములు, అప్పులు, ఆస్తులు కూడా పంచుకోవాల్సిందే.
UK విడిపోవడానికి సంబంధించిన రాజ్యాంగపరమైన వ్యవస్థ, ఒక ప్రాంతం విడిపోవడానికి చట్టపరమైన మార్గాలు వంటి అంశాలను బ్రిటన్ పార్లమెంటు లైబ్రరీ కూడా ప్రత్యేకంగా పరిశీలిస్తోంది.
రెండో దెబ్బ — బ్రిటన్ అణ్వాయుధాలకు … ఇది మరింత ఆసక్తికరమైన విషయం. బ్రిటన్ అణ్వాయుధ సామర్థ్యంలో Trident వ్యవస్థకు స్కాట్లాండ్లోని నౌకాదళ స్థావరాలు కీలకం. స్కాట్లాండ్ స్వతంత్ర దేశంగా మారితే… బ్రిటన్ తన అణ్వాయుధాలను ఎక్కడ ఉంచుతుంది? స్కాట్లాండ్ వాటిని కొనసాగించడానికి అనుమతిస్తుందా? లేక కొత్త స్థావరాల కోసం ఇంగ్లాండ్లో భారీ వ్యయం చేయాల్సి వస్తుందా?
NATOలో స్కాట్లాండ్ ఉంటుందా? ఇంగ్లాండ్తో దాని సైనిక సంబంధం ఎలా ఉంటుంది? ఇవి యూరప్ భద్రతా సమీకరణాలనే మార్చగల ప్రశ్నలు.
మూడో దెబ్బ — సముద్రం, శక్తి, ఉత్తర అట్లాంటిక్ … స్కాట్లాండ్ దగ్గర విస్తారమైన సముద్ర ప్రాంతం ఉంది. North Seaలో చమురు, గ్యాస్ వనరులు మాత్రమే కాదు… ఇప్పుడు వేగంగా పెరుగుతున్న offshore wind energy కూడా ఉంది. అంటే భవిష్యత్తులో యూరప్కు శక్తి భద్రతలో స్కాట్లాండ్ ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అలాంటి ప్రాంతం స్వతంత్ర దేశమైతే… లండన్కు చెందినదిగా భావించిన శక్తి వనరులు ఎవరివి? సముద్ర సరిహద్దులు ఎలా నిర్ణయిస్తారు? ఆదాయం ఎవరిది? ఇంగ్లాండ్-స్కాట్లాండ్ మధ్య కొత్త సరిహద్దు వస్తుందా? ఇవన్నీ విడిపోవడాన్ని కేవలం రాజకీయ అంశంగా కాకుండా ఆర్థిక-భౌగోళిక సమస్యగా మార్చేస్తాయి.
నాలుగో దెబ్బ — యూరప్కు… ఇక్కడ Brexit మరోసారి గుర్తుకు వస్తుంది. బ్రిటన్ EU నుంచి బయటకు వచ్చింది. స్కాట్లాండ్ స్వతంత్ర దేశమై తిరిగి EUలో చేరాలని ప్రయత్నిస్తే? ఒకే దీవిలో… ఒకప్పుడు ఒకే దేశంలో ఉన్న రెండు ప్రాంతాలు… ఒకటి EUలో, మరొకటి EU వెలుపల ఉండే పరిస్థితి రావచ్చు.
అప్పుడు వాణిజ్యం, కస్టమ్స్, ప్రజల రాకపోకలు, పెట్టుబడులు, సరిహద్దు నియంత్రణ వంటి కొత్త సమస్యలు వస్తాయి. అంటే Brexitతో ముగిసిందనుకున్న బ్రిటన్- యూరప్ కథ… మరో అధ్యాయంతో మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది.
అసలు భయం ఏమిటంటే… ఒకటి విడిపోతే మిగిలినవీ ఎందుకు విడిపోకూడదు? ఇదే అత్యంత కీలకమైన రాజకీయ ప్రశ్న. స్కాట్లాండ్కు స్వాతంత్ర్యం సాధ్యమైతే… వేల్స్ కూడా అదే ప్రశ్న అడగవచ్చు. నార్తర్న్ ఐర్లాండ్కు ఐర్లాండ్తో కలిసే అవకాశం ఇప్పటికే చట్టపరమైన వ్యవస్థలో ఉంటే… మిగిలిన UK ఎంతకాలం ఒకే యూనియన్గా ఉంటుంది?
ఇప్పటికే 2026లో మూడు devolved nationsలో జాతీయవాద లేదా independence-oriented పార్టీలు అధికారంలో ఉండటం బ్రిటన్ రాజకీయ చరిత్రలో అసాధారణ పరిస్థితి. అందుకే ఈరోజు కనిపిస్తున్న పరిణామాన్ని “మూడు ప్రాంతాల నేతలు సమావేశమయ్యారు” అని మాత్రమే చూడటం పొరపాటు. ఇది బ్రిటన్ అనే భావనకు ఎదురవుతున్న పెద్ద ప్రశ్న. మరి బ్రిటన్ను ఎవరు పగలగొడుతున్నారు?
సూటిగా చెప్పాలంటే… స్కాట్లాండ్ కాదు. వేల్స్ కాదు. నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ కాదు. ఒక్క Brexit కూడా కాదు. ఇది దశాబ్దాలుగా పేరుకుపోయిన అనేక అసంతృప్తుల ఫలితం. ప్రాంతీయ గుర్తింపులు… వెస్ట్మినిస్టర్పై అవిశ్వాసం… ఆర్థిక అసమానతల భావన… కేంద్ర- రాష్ట్ర అధికారాల వివాదం… ముఖ్యంగా… “మా భవిష్యత్తును మేమే నిర్ణయించుకోవాలి” అనే భావన…
Share this Article