రైల్వే స్టేషన్ మధ్యలోనే కబ్జాలు… చివరకు బుల్‌డోజర్లే సొల్యూషన్…

.

Pardha Saradhi Upadrasta …. ఖాళీ చేయండి అని నోటీసులిస్తే కోర్టుకు పోయారు. కనిపిస్తున్న కబ్జాల మీద తీర్పు ఇవ్వటానికి కోర్టులకు 9 యేళ్లు పట్టింది.
ముంబైలోని బాంద్రా ఈస్ట్ (Bandra East) రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో ఉన్న ‘గరీబ్ నగర్’ (Garib Nagar) మురికివాడలోని అక్రమ నిర్మాణాల కూల్చివేత వెనుక దశాబ్దాల నాటి సుదీర్ఘ చట్టపరమైన వివాదం ఉంది.
బాంబే హైకోర్టు స్పష్టమైన ఆదేశాల మేరకే పశ్చిమ రైల్వే (Western Railway) ఈ భారీ శోధన, కూల్చివేత డ్రైవ్‌ను చేపట్టింది.
ఈ వివాదానికి సంబంధించిన పూర్తి నేపథ్యం, అసలు హిస్టరీ క్రింది విధంగా ఉంది…

1. అక్రమ ఆక్రమణల నేపథ్యం: రైల్వే స్టేషన్ , రైల్వే ట్రాక్‌ల భద్రతా జోన్‌ను ఆనుకుని ఉన్న సుమారు 5,200 నుండి 5,300 చదరపు మీటర్ల రైల్వే భూమిని దశాబ్దాలుగా అక్రమంగా ఆక్రమించి ఇళ్లు, బహుళ అంతస్తుల గుడిసెలు నిర్మించారు. ఈ ప్రాంతాన్ని ‘గరీబ్ నగర్’ అని పిలుస్తారు. ఈ అక్రమ కట్టడాల మధ్యే ప్రార్థన మందిరాలను కూడా నిర్మించారు.

2. రైల్వే విస్తరణ ప్రాజెక్టులకు అడ్డంకి : ముంబై నగరంలో రైళ్ల రద్దీని తగ్గించడానికి శాంతాక్రూజ్ – ముంబై సెంట్రల్ మధ్య 5వ, 6వ అదనపు రైల్వే లైన్ల విస్తరణ, అలాగే ‘బాంద్రా ఇంటిగ్రేటెడ్ రైల్వే కాంప్లెక్స్’ నిర్మించాలని రైల్వే శాఖ ప్రతిపాదించింది. ఈ లైన్ల ద్వారా కొత్తగా 12 అదనపు సబర్బన్ , లాంగ్ డిస్టెన్స్ రైళ్లు నడపడానికి వీలవుతుంది. అయితే, ట్రాక్‌ల పక్కనే ఉన్న ఈ వందలాది అక్రమ నిర్మాణాలు ప్రాజెక్టుకు దశాబ్దాలుగా పెద్ద అడ్డంకిగా మారాయి.

3. చట్టపరమైన పోరాటం (2017 – 2026) దశాబ్దాలుగా అక్రమాలు జరుగుతున్నా 2014 వరకు రైల్వే శాఖ పట్టించుకోలేదు, ముఖ్యంగా 2004, 2014 మధ్య ఆక్రమణల గురించి అసలు రైల్వే శాఖ పట్టించుకోలేదు. పట్టించుకున్న వారి మీద వత్తిడులు పని చేశాయి అని చెప్పచ్చు.

* 2017 ఎవిక్షన్ ఆర్డర్…: ఈ స్థలాన్ని ఖాళీ చేయాల్సిందిగా రైల్వే శాఖ 2017 నవంబర్‌లో మొదటిసారి అధికారికంగా ఆదేశాలు జారీ చేసింది. దీనిని వ్యతిరేకిస్తూ స్థానిక సంఘాలు బాంబే హైకోర్టును ఆశ్రయించగా, అప్పట్లో కోర్టు స్టే ఇచ్చింది. దాంతో ఈ వ్యవహారం చాలా ఏళ్లు నలిగింది.

* కోర్టు తుది తీర్పు…: సుదీర్ఘ విచారణల అనంతరం, బాంబే హైకోర్టు 2026 ఏప్రిల్ 29న కీలకమైన తీర్పునిచ్చింది. 2021 అధికారిక సర్వేలో అర్హులుగా తేలిన 100 గుడిసెలకు మాత్రమే రక్షణ కల్పిస్తూ (వారికి ప్రభుత్వం పునరావాసం కల్పిస్తుంది), మిగిలిన అన్ని అక్రమ నిర్మాణాలను తక్షణమే కూల్చివేయాలని స్పష్టమైన ఆదేశాలు ఇచ్చింది. ఈ ఆర్డర్‌ను సుప్రీంకోర్టు కూడా సమర్థించింది.

4. తాజా కూల్చివేతలు & ఘర్షణలు : కోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం రైల్వే యంత్రాంగం, ముంబై మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ (BMC) , భారీ పోలీసు బలగాలు సంయుక్తంగా 5 రోజుల భారీ కూల్చివేత డ్రైవ్ ప్రారంభించాయి.

రైల్వే స్థలం రికవరీ…: ఈ డ్రైవ్‌లో భాగంగా దాదాపు 400 నుండి 500 అక్రమ గుడిసెలను బుల్డోజర్లతో కూల్చివేశారు. దీని ద్వారా సుమారు 600 కోట్ల రూపాయల విలువైన రైల్వే భూమిని ప్రభుత్వం తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంది.

రాళ్ల రువ్వుడు – పోలీసుల లాఠీఛార్జ్…  రెండవ రోజు మసీదు , చుట్టుపక్కల నిర్మాణాల కూల్చివేత సమయంలో స్థానిక గుంపులు తీవ్ర నిరసనలు వ్యక్తం చేసి, పోలీసులపై , అధికారులపై రాళ్లు, వస్తువులు విసిరి దాడికి పాల్పడ్డారు. ఈ ఘర్షణలో పలువురు పోలీసు సిబ్బంది గాయపడగా, పోలీసులు లాఠీఛార్జ్ చేసి పరిస్థితిని అదుపులోకి తెచ్చారు. దాడికి పాల్పడిన సుమారు 16 మందికి పైగా నిందితులను పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు.

ప్రస్తుతం కోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం ఆ ప్రాంతంలో దాదాపు 90% ఆక్రమణల తొలగింపు పూర్తయింది. చట్టాన్ని గౌరవిస్తూ, భవిష్యత్తు రైల్వే మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి , ప్రయాణికుల భద్రత కోసమే ఈ కఠినమైన చర్యలు చేపట్టినట్లు రైల్వే అధికారులు స్పష్టం చేశారు.

#Mumbai #Bandra #GaribNagar #Railways #IndianRailways #WesternRailway #Encroachment #IllegalEncroachment #UrbanDevelopment #Infrastructure #MumbaiNews #BombayHighCourt #SupremeCourt #RailwayExpansion #PublicInfrastructure #LawAndOrder #BulldozerAction #BMC #MumbaiPolice #IndiaNews #TeluguNews #RailwaySafety #Development #SmartInfrastructure #PardhaTalks