శకునాలు చెప్పిన తెహల్కా బల్లి కుడితి తొట్టెలో పడింది !!

.

(  గోపు విజయకుమార్ రెడ్డి  ) … ఒక జర్నలిస్టు జీవితంలో కొన్ని క్షణాలు ఉంటాయి. ఆ క్షణాల్లో వార్త అనేది కేవలం వార్తగా ఉండదు; అది మన వ్యక్తిగత ప్రయాణంలో భాగమైపోతుంది. ఈ రోజు అలాంటి రోజే.

2013లో నమోదైన లైంగిక దాడి కేసులో తరుణ్ తేజ్‌పాల్‌ను బాంబే హైకోర్టు దోషిగా నిర్ధారించిన తీర్పు నాకు ఎన్నో ఏళ్లుగా మనసులో దాచుకున్న జ్ఞాపకాలను మళ్లీ తెరపైకి తీసుకొచ్చింది. ఈ తీర్పు ఒక క్రిమినల్ కేసుకు ముగింపు మాత్రమే కాదు. ఆయనతో కలిసి పనిచేసిన మా వంటి అనేక మందికి ఇది చాలా కాలంగా సాగుతున్న ఒక నైతిక సంఘర్షణకు ముగింపు.

నేను తెహెల్కాలో చేరింది ఒక ఉద్యోగం కోసం కాదు, ఒక ఆలోచన కోసం. వయనాడ్‌లోని ఓ చిన్న గ్రామం నుంచి, మలయాళ మాధ్యమంలో చదువుకుని, జర్నలిజం పట్ల అపారమైన మక్కువతో ఢిల్లీకి వచ్చిన యువకుడిని. నా తరం జర్నలిస్టులలో చాలామందిలాగే, భారతీయ జర్నలిజాన్ని మార్చిన సంస్థగా నేను తెహెల్కాను చూశాను.

ప్రభుత్వాలను, కార్పొరేట్ శక్తులను, భద్రతా వ్యవస్థలను, అధికార కేంద్రాలను కూడా ప్రశ్నించగల ధైర్యం జర్నలిస్టులకు ఉంటుందని తెహెల్కా నిరూపించింది. దర్యాప్తు జర్నలిజానికి అది కొత్త ఊపిరి పోసింది.

ఆ విప్లవానికి కేంద్రబిందువుగా నిలిచిన వ్యక్తి తరుణ్ తేజ్‌పాల్.

ఆయనలో అపారమైన మేధస్సు, ఆకర్షణీయమైన వ్యక్తిత్వం, అసాధారణమైన ఒప్పించే శక్తి ఉండేది. ఇతరులు పట్టించుకోని కథలను, గుర్తించని ప్రతిభావంతులైన విలేకరులను గుర్తించే ప్రత్యేక దృష్టి ఆయనకు ఉండేది. స్వతంత్రంగా ఆలోచించమని, స్థిరపడిపోయిన అభిప్రాయాలను ప్రశ్నించమని, అసౌకర్యంగా అనిపించినా నిజాన్ని వెంబడించమని ఆయన మమ్మల్ని ప్రోత్సహించేవారు.

ఆయన వద్ద పనిచేయడం ఏ జర్నలిజం విశ్వవిద్యాలయం ఇవ్వలేని విద్య. కఠినంగా ఆలోచించడం, లోతుగా చదవడం, నైతిక నిబద్ధతతో రాయడం మాలో చాలామందికి ఆయనే నేర్పారు.

ఆ జ్ఞాపకాలు నిజమైనవే.

తర్వాత జరిగిన సంఘటనల కారణంగా వాటిని నేను చెరిపేయలేను.

అయితే మరో నిజం కూడా…

2013లో వచ్చిన ఆరోపణలు ఒక ప్రముఖ సంపాదకుడిపై తీవ్రమైన నేరారోపణలు మాత్రమే కాదు. జీవితాంతం ఇతరులను జవాబుదారులుగా నిలబెట్టాలని చెప్పిన వ్యక్తిపైనే అవి వచ్చాయి. ఆ వైరుధ్యాన్ని విస్మరించడం అసాధ్యం.

నేను అభిమానించిన తరుణ్ తేజ్‌పాల్ న్యాయం, మానవ హక్కులు, లింగ సమానత్వం, అధికార దుర్వినియోగంపై ఎన్నో వ్యాసాలు రాశారు. తెహెల్కా శక్తివంతమైన రాజకీయ నాయకులను, సైనికాధికారులను, కార్పొరేట్ దిగ్గజాలను, మత నాయకులను ప్రశ్నించింది. ఎవ్వరూ విచారణకు అతీతులు కారని మేము నమ్మాము. అధికారం ఎప్పుడూ కఠినమైన ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సిందేనని విశ్వసించాము.

కానీ ఒక రోజు…

అదే ప్రశ్నలు మా సొంత కార్యాలయ తలుపు తట్టాయి.

ఈ ఆరోపణలను మరింత కలచివేసిన అంశం విశ్వాస ద్రోహం.

కోర్టు నిర్ధారణ ప్రకారం బాధితురాలు ఒక యువ జర్నలిస్టు. వయస్సులో ఆయన సొంత కుమార్తెకు దగ్గర. అంతేకాదు, ఆయనకు అత్యంత సన్నిహితుడైన స్నేహితుడి కుమార్తె కూడా. తన ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తున్న యువ సహోద్యోగినిపై ఈ చర్య కేవలం “సమ్మతి” అనే చట్టపరమైన అంశంతో ముగిసిపోదు.

అది ఒక గురువు- శిష్య సంబంధానికి జరిగిన ద్రోహం.

ఒక సంపాదకుడు తన కింద పనిచేసే యువ సహచరులకు ఇవ్వాల్సిన భద్రతా భావానికి జరిగిన ద్రోహం.

ఒక వృత్తిపరమైన బాధ్యతను పూర్తిగా విస్మరించిన చర్య.

అధికార దుర్వినియోగం అత్యంత వ్యక్తిగతమైన, అత్యంత బాధాకరమైన రూపం.

దేశానికి “బాధితురాలి మాట వినాలి” అని చెప్పిన సంస్థ, తన సొంత కార్యాలయంలో వినిపించిన స్వరాన్ని వినడంలో తడబడింది.

కపటత్వాన్ని బహిర్గతం చేసిన పత్రిక, తనలోని కపటత్వాన్ని ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది.

“అధికారంలో ఉన్నవారు ఎవరైనా విచారణకు అతీతులు కారని” చెప్పిన సంపాదకుడు, చివరకు తానే అధికార దుర్వినియోగ ఆరోపణలను ఎదుర్కొని, ఇప్పుడు దోషిగా తేలాడు.

మా వంటి మాజీ సహచరులకు అది కేవలం వృత్తిపరమైన నిరాశ కాదు.

అది వ్యక్తిగతంగా ఎంతో బాధ కలిగించిన అనుభవం.

చాలామంది నన్ను ఒక ప్రశ్న అడుగుతుంటారు.

“ఇప్పుడు వెనక్కి చూసుకుంటే తెహెల్కాలో పనిచేసినందుకు పశ్చాత్తాపం ఉందా?”

నా సమాధానం స్పష్టంగా “లేదు.”

మేము చేసిన జర్నలిజంపై నాకు ఇప్పటికీ గర్వమే.

వందలాది మంది విలేకరులు, సంపాదకులు, ఫోటోగ్రాఫర్లు, పరిశోధకులు, డిజైనర్లు, సిబ్బంది తమ అంకితభావంతో ఆ సంస్థను నిర్మించారు. వారు యుద్ధ ప్రాంతాల్లోకి వెళ్లి కథలు రాశారు. అవినీతిని బయటపెట్టారు. ఎవరూ పట్టించుకోని గ్రామాల నుంచి కథనాలు అందించారు. అత్యంత శక్తివంతమైన వర్గాలను సవాలు చేశారు.

ఆ కృషి వారిదే.

ఒక వ్యక్తి చేసిన ఘోరమైన తప్పిదం కారణంగా ఆ సమష్టి కృషిని చరిత్ర నుంచి తుడిచివేయలేం.

అయితే ఈ విషాదం మనకు ఒక ముఖ్యమైన పాఠం నేర్పాలి.

ఎంత గొప్ప సంపాదకుడైనా సంస్థ కంటే పెద్దవాడు కావద్దు.

ఎంత గొప్ప ప్రజా మేధావైనా విమర్శలకు అతీతుడు కాకూడదు.

న్యాయం గురించి మాట్లాడే వ్యక్తి, తానే చెప్పే ప్రమాణాలకు మినహాయింపుగా ఉండకూడదు.

జర్నలిజం విశ్వసనీయత సంచలనాత్మక కథనాల వల్ల మాత్రమే రాదు.

జర్నలిస్టులు తమ వ్యక్తిగత జీవితాల్లో ఎంత నిజాయితీగా ఉంటారు? తమతో పనిచేసే వారిని ఎంత గౌరవంగా చూస్తారు? అనే ప్రశ్నలకు ఇచ్చే సమాధానాల నుంచే ఆ విశ్వసనీయత పుడుతుంది.

జర్నలిజానికి అతిపెద్ద ప్రమాదం అవినీతి మాత్రమే కాదు.

వ్యక్తి పూజ.

మేధస్సును వ్యక్తిత్వంగా, వాగ్ధాటిని నిజాయితీగా, ప్రజల ముందు కనిపించే ధైర్యాన్ని వ్యక్తిగత జీవితంలోని నైతికతగా మనం పొరబడుతుంటాం.

అవి ఒకటి కావు.

ఎప్పుడూ కావు.

అందుకే ఈ రోజు వచ్చిన తీర్పు ఒక వ్యక్తి గురించే కాదు.

మన కథనాల్లో చెప్పే విలువలు మన సొంత న్యూస్‌రూమ్‌లలో కూడా నిలబడగలవా? అనే ప్రశ్న గురించీ ఇది.

న్యాయం ఎంపిక చేసుకునేదిగా ఉండకూడదు.

స్త్రీవాదం ప్రదర్శన కోసం మాత్రమే కాకూడదు.

జవాబుదారీతనం సంపాదకుడి గది తలుపు దగ్గర ఆగిపోకూడదు.

ఆ న్యూస్‌రూమ్‌లో జర్నలిజంలోని అత్యుత్తమ పాఠాలు నేర్చుకున్న వ్యక్తిగా, దాని పతనం నాకు మరో కఠినమైన సత్యాన్ని నేర్పింది.

సత్యం మీద నిర్మించిన సంస్థలు కూడా, తాము బోధించిన విలువలను ఆచరించడంలో విఫలమైతే కూలిపోతాయి.

నాకు తరుణ్ తేజ్‌పాల్ అంటే ఇప్పటికీ రెండు జ్ఞాపకాలు.

ఒకటి—ఒక తరం జర్నలిస్టులకు అధికారాన్ని ప్రశ్నించడం నేర్పిన గొప్ప సంపాదకుడు.

మరొకటి—ఒక యువ సహచరురాలి నమ్మకాన్ని, తాను బోధించిన విలువలను, తాను నిర్మించిన సంస్థను, జర్నలిజం సమాజాన్ని మించిన నైతిక ప్రమాణాలతో ఉండాలని నమ్మిన మాలో చాలామందిని తీవ్రంగా నిరాశపరిచిన వ్యక్తి.

చరిత్ర ఈ ఇద్దరినీ గుర్తుంచుకుంటుంది. గుర్తుంచుకోవాల్సిందే.

— ఒక తెహల్కా మాజీ ఉద్యోగి మనోగతం నిన్నటి తరుణ్ తేజ్ పాల్ ముంబయి హై కోర్ట్ తీర్పు మీద….