.
ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యపు రాజభవనాల వైభవం నుంచి హైదరాబాద్ నిజాం నవాబుల అంతఃపురాల వరకు సాగిన ఒక అసాధారణ యువరాణి జీవిత కథ ఇది. ఒకవైపు ప్రపంచమంతా మెచ్చిన అందం, మరోవైపు గుండెను పిండేసే వ్యక్తిగత విషాదం… వీటన్నింటికీ మించి వేలాది మంది తల్లుల ప్రాణాలు నిలిపిన ఒక గొప్ప మానవతావాది కథ. ఆమే— యువరాణి నిలూఫర్.
ఆమె జీవితంలోని ఆసక్తికరమైన మలుపులు, హైదరాబాద్తో ఆమెకున్న బంధం గురించిన పూర్తి కథనం మీకోసం…
Ads
1. ఒట్టోమన్ ప్యాలెస్ నుండి హైదరాబాద్ రాజభవనానికి… జనవరి 4, 1916న ఇస్తాంబుల్లో జన్మించిన నిలూఫర్, ఒట్టోమన్ సుల్తాన్ మురాద్ మనవరాలు. రాజభవనాల మధ్య, అత్యంత విలాసవంతమైన వాతావరణంలో ఆమె పెరిగింది. ఫ్రాన్స్లో ఉన్నత చదువులు చదివి ఫ్రెంచ్, టర్కిష్, ఇంగ్లీష్ భాషల్లో అనర్గళంగా మాట్లాడేది.
కానీ కాలం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు కదా? 1931లో, కేవలం 15 ఏళ్ల వయసులో ఆమె జీవితం ఊహించని మలుపు తిరిగింది. అప్పట్లో ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడిగా పేరుగాంచిన హైదరాబాద్ చివరి నిజాం ‘మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్’ రెండో కుమారుడు ప్రిన్స్ మోజం జాహ్ తో ఆమెకు వివాహం జరిగింది. భారతదేశం గురించి, ఇక్కడి సంస్కృతి గురించి ఎలాంటి అవగాహన లేని ఒక విదేశీ యువరాణి, హైదరాబాద్ కోడలిగా అడుగుపెట్టింది.
2. సంకెళ్లు తెంచుకున్న ‘నయాగరా’ … అప్పట్లో నిజాం అంతఃపురాల్లో ‘పర్దా’ (ముసుగు) పద్ధతి చాలా కఠినంగా ఉండేది. మహిళలు బయటి ప్రపంచానికి కనిపించేవారు కాదు. కానీ నిలూఫర్ ఆ పాతకాలపు పద్ధతులకు లొంగలేదు.
-
మార్పుకు శ్రీకారం..: ఆమె పర్దా పాటించడానికి నిరాకరించింది…
-
భారతీయతను గుండెకు హత్తుకుని…: విదేశీయురాలైనప్పటికీ, భారతీయ సంస్కృతిని గౌరవిస్తూ అద్భుతంగా చీర కట్టడం నేర్చుకుంది. ఉర్దూ భాషను నేర్చుకుని ఇక్కడి ప్రజలతో మమేకమైంది.
-
సేవా జీవితం..: నిజాం కుటుంబంలోని మిగతా మహిళలు నాలుగు గోడల మధ్యే ఉండిపోగా, నిలూఫర్ మాత్రం సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల్లో, బహిరంగ సభల్లో చురుగ్గా పాల్గొనేది…
ఆమె నడకలో ఉన్న వేగం, ఆమెలోని ఉత్సాహాన్ని చూసి నిజాం నవాబే స్వయంగా ఆమెను “నయాగరా” (నయాగరా జలపాతంలా ఉరకలెత్తేది) అని పిలిచేవాడు. అంతర్జాతీయ పత్రికలు సైతం ఆమెను ప్రపంచంలోని పది మంది అత్యంత అందమైన మహిళల్లో ఒకరిగా ప్రకటించాయి…
- 3. వెలుగుల వెనుక దాగిన చీకటి…. బయటి ప్రపంచానికి నిలూఫర్ జీవితం ఎంతో గ్లామరస్గా, వైభవంగా కనిపించినా… ఆమె వ్యక్తిగత జీవితం మాత్రం కన్నీళ్లమయంగా ఉండేది. ఆమెకు ఎంతకాలానికీ పిల్లలు కలగలేదు. ఒకవైపు ఆ బాధ వేధిస్తుండగానే, 1948లో ఆమె భర్త మోజం జాహ్ రెండో వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత వారి బంధం మరింత క్షీణించి, చివరికి 1952లో వారు విడాకులు తీసుకున్నారు. 21 ఏళ్ల వైవాహిక బంధం అలా ముగిసిపోయింది.
4. ఒక మరణం… ఒక మహత్తర సంకల్పం! …. విడాకులకు మూడు సంవత్సరాల ముందు, నిలూఫర్ జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చే ఒక విషాదం… ఆమెకు అత్యంత ఆప్తురాలు, ప్రాణస్నేహితురాలైన రఫతున్నీసా అనే పనిమనిషి గర్భం దాల్చింది. ప్రసవ సమయంలో ఆమెకు తీవ్రమైన కాంప్లికేషన్స్ వచ్చాయి. అప్పట్లో హైదరాబాద్లో మహిళల కోసం ప్రత్యేక వైద్య వసతులు లేకపోవడంతో, సరైన చికిత్స అందక రఫతున్నీసా కన్నుమూసింది.
ఈ ఘటన నిలూఫర్ను తీవ్రంగా కుదిపేసింది. తన కళ్లముందే ఒక ప్రాణం అనవసరంగా పోవడం ఆమె తట్టుకోలేకపోయింది. కన్నీళ్లు తుడుచుకుని ఆమె ఒక బలమైన శపథం చేసింది…
“ఇకపై ఏ రఫత్ కూడా వైద్యం అందక మరణించకూడదు!”
ఆమె వెంటనే తన మామగారైన నిజాం నవాబును కలిసి, మహిళలు, పిల్లల కోసం ఒక అత్యాధునిక ఆసుపత్రిని నిర్మించాల్సిన అవసరాన్ని వివరించింది… నిలూఫర్ పట్టుదలకు, ఆమెలోని సేవాభావానికి ముగ్ధుడైన నిజాం, హైదరాబాద్లోని రెడ్ హిల్స్ ప్రాంతంలో హాస్పిటల్ నిర్మాణానికి అనుమతి ఇచ్చాడు…
5. తాను చూడని అద్భుతం… నేటి నిలూఫర్ హాస్పిటల్ … ఆమె సంకల్పం నెరవేరింది. 1953లో ఆసుపత్రి నిర్మాణం పూర్తయింది. నిజాం నవాబు ఆమె గౌరవార్థం దానికి “నిలూఫర్ హాస్పిటల్” అని పేరు పెట్టాడు…
కానీ విధి వైపరీత్యం ఏమిటంటే… ఆ ఆసుపత్రి ప్రారంభోత్సవాన్ని చూడటానికి నిలూఫర్ అక్కడ లేదు. భర్తతో విడాకుల తర్వాత ఆమె అప్పటికే భారతదేశాన్ని విడిచి ఫ్రాన్స్ వెళ్ళిపోయింది. ఆ తర్వాత ఆమె పారిస్లోనే స్థిరపడి, జూన్ 12, 1989న తన 73వ ఏట కన్నుమూసింది…
నిలూఫర్ తన జీవితంలో ఎన్నడూ తల్లి కాలేకపోయింది. ఆ కడుపుకోత ఆమెను జీవితాంతం వేధించింది. కానీ, ఆమె నిర్మించిన నిలూఫర్ హాస్పిటల్ నేడు 500కు పైగా పడకలతో, ప్రతిరోజూ వేలాది మంది పేద తల్లులకు, పిల్లలకు ఉచితంగా కార్పొరేట్ స్థాయి వైద్యం అందిస్తోంది.
సొంత బిడ్డలు లేకపోయినా, లక్షలాది మంది పిల్లల ప్రాణాలు కాపాడుతూ… హైదరాబాద్ గుండెల్లో ఆమె ఇప్పటికీ ఒక “అమరత్వమైన తల్లిగా” నిలిచిపోయారు. అది నిలూఫర్ అంటే!
Share this Article