.
చైనాలో జరుగుతున్న APEC సదస్సులో రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ వెంట ఓ సైనిక అధికారి ప్రత్యేకమైన బ్రీఫ్కేస్తో కనిపించడం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశమైంది. నల్లటి సూట్కేస్ను చేతిలో పట్టుకుని పుతిన్ వెంటే నడుస్తున్న ఆ అధికారి దృశ్యాలను రష్యా ప్రభుత్వ టెలివిజన్ ప్రసారం చేసింది. ఇంతకీ ఆ బ్రీఫ్కేస్లో ఏముంది? దాని ప్రత్యేకత ఏమిటి?
దాన్ని రష్యా అణ్వాయుధాల కమాండ్ వ్యవస్థలో భాగమైన ‘చెగెట్’ (Cheget)గా గుర్తిస్తున్నారు. ఇది సాధారణ కార్యాలయ బ్రీఫ్కేస్ కాదు. దేశాధ్యక్షుడికి అణ్వాయుధాల కమాండ్ వ్యవస్థతో అనుసంధానం కల్పించే అత్యంత కీలకమైన పరికరం. అయితే ఇది ఒక్క రష్యాకే ప్రత్యేకమైన వ్యవస్థ కాదు. అణ్వాయుధాలు కలిగిన కొన్ని దేశాలు తమ దేశాధినేతలకు ఇలాంటి ప్రత్యేక కమ్యూనికేషన్, కమాండ్ వ్యవస్థలను అందుబాటులో ఉంచుతాయి.
Ads
అణ్వాయుధాల బ్రీఫ్కేస్ అంటే ఏమిటి?
అమెరికా అధ్యక్షుడి దగ్గర ఉండే ఇలాంటి బ్రీఫ్కేస్ను ‘న్యూక్లియర్ ఫుట్బాల్’ (Nuclear Football) అంటారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు ఎక్కడికి వెళ్లినా ఆయనతో పాటు ఓ సైనిక అధికారి దీన్ని తీసుకెళ్తాడు. ఇందులో అణ్వాయుధాల వినియోగానికి సంబంధించిన ప్రణాళికలు, అత్యవసర కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, అధ్యక్షుడి గుర్తింపును ధ్రువీకరించే విధానాలకు సంబంధించిన సమాచారం ఉంటాయి. అణ్వాయుధాల ప్రయోగానికి సంబంధించి అధ్యక్షుడు నిర్ణయం తీసుకున్నప్పుడు, ఆదేశాలను సైనిక కమాండ్ వ్యవస్థకు చేరవేయడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
రష్యా దగ్గర ఉన్న వ్యవస్థ పేరు ‘చెగెట్’. ఇది 1983లోనే సోవియట్ యూనియన్లో అమల్లోకి వచ్చింది. పుతిన్ దగ్గర ఉండే బ్రీఫ్కేస్తో పాటు రక్షణ మంత్రి, జనరల్ స్టాఫ్ అధిపతి దగ్గర కూడా ఇలాంటి పరికరాలు ఉంటాయని సమాచారం. ఇవన్నీ రష్యా సైనిక కమాండ్ నెట్వర్క్తో అనుసంధానమై ఉంటాయి.
అయితే అణ్వాయుధాలు ఉన్న తొమ్మిది దేశాల అధినేతలందరి వెంట ఇలాంటి బ్రీఫ్కేస్ ఉంటుందని చెప్పలేం. అమెరికా, రష్యాల వ్యవస్థలు బహిరంగంగా తెలిసినవి. చైనా అధ్యక్షుడి దగ్గర ఇలాంటి ప్రత్యేక బ్రీఫ్కేస్ ఉందనే విషయం నిర్ధారణ కాలేదు. భారత్లో అణ్వాయుధ వినియోగంపై తుది అధికారం ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షతన పనిచేసే న్యూక్లియర్ కమాండ్ అథారిటీ రాజకీయ మండలికి ఉంటుంది. బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్లలోనూ అణ్వాయుధ వినియోగానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక కమాండ్ విధానాలున్నాయి. అయితే వాటన్నింటికీ రష్యా, అమెరికా తరహా బ్రీఫ్కేస్లు ఉన్నాయని ఆధారాలు లేవు.

రెడ్ బటన్ నొక్కితే అణుబాంబులు పేలవు!
జేమ్స్ బాండ్ సినిమాల్లో చూపించినట్టు ఓ బ్రీఫ్కేస్ తెరిచి, అందులోని ఎర్రటి బటన్ నొక్కగానే క్షణాల్లో అణ్వాయుధాలు ప్రయోగించబడతాయని చాలామంది అనుకుంటారు. వాస్తవానికి అది సినిమాటిక్ ఊహ మాత్రమే. ఈ బ్రీఫ్కేస్లో ఏదో మాయా బటన్ ఉండదు. అణ్వాయుధ ప్రయోగం అనేది అత్యంత సంక్లిష్టమైన కమాండ్, కమ్యూనికేషన్ ప్రక్రియ.
అమెరికా వ్యవస్థనే తీసుకుంటే.. అధ్యక్షుడు అణ్వాయుధ వినియోగానికి నిర్ణయం తీసుకున్న తర్వాత ముందుగా ఆయన గుర్తింపును ప్రత్యేక కోడ్ల ద్వారా ధ్రువీకరించాలి. అనంతరం సురక్షిత కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థ ద్వారా సంబంధిత సైనిక కమాండ్ కేంద్రాలకు ఆదేశాలు చేరతాయి. అక్కడ ఆదేశాల ప్రామాణికతను పరిశీలించి, నిర్దేశిత సైనిక విధానాల ప్రకారం వాటిని అమలు చేస్తారు. ఈ మొత్తం వ్యవస్థలో అధ్యక్షుడితో పాటు సైనిక కమాండ్ వ్యవస్థ, కమ్యూనికేషన్ నెట్వర్క్ కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
అమెరికాలో అణ్వాయుధాల వినియోగానికి అనుమతి ఇచ్చే అధికారం అధ్యక్షుడికే ఉన్నప్పటికీ, ఆదేశాలను అమలు చేసే సైనిక వ్యవస్థ మాత్రం అనేక స్థాయిల్లో పనిచేస్తుంది. రష్యాలోనూ చెగెట్ అనేది అణ్వాయుధాలను నేరుగా ప్రయోగించే పరికరం కాదు. అది అధ్యక్షుడికి సైనిక కమాండ్ వ్యవస్థతో అనుసంధానం కల్పించే సాధనం.
అసలు ఈ బ్రీఫ్కేస్ ఎందుకు వెంట ఉంటుంది?
అణ్వాయుధాల విషయంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం సమయం. ఒక దేశంపై శత్రుదేశం అణుదాడి చేసినప్పుడు, అధ్యక్షుడు లేదా ప్రధానమంత్రి తన కార్యాలయంలోనే ఉండాలని లేదు. ఆయన విమానంలో ఉండొచ్చు, విదేశీ పర్యటనలో ఉండొచ్చు, మరో దేశాధినేతతో సమావేశంలో ఉండొచ్చు. అలాంటి పరిస్థితుల్లోనూ అణ్వాయుధాల కమాండ్ వ్యవస్థతో నిరంతరం సంబంధాలు కొనసాగించడానికి ఈ ప్రత్యేక పరికరాలు ఉపయోగపడతాయి.
అణుదాడి జరిగినా, దానికి ప్రతిస్పందించే సామర్థ్యం తమకు ఉందనే భరోసా శత్రుదేశానికి కల్పించడం ద్వారా దాడిని నిరోధించడమే వీటి వెనుక ఉన్న ప్రధాన వ్యూహం. దీన్నే ‘న్యూక్లియర్ డిటరెన్స్’ (Nuclear Deterrence) అంటారు. అంటే అణ్వాయుధాల ఉనికి, వాటిని ప్రయోగించే సామర్థ్యం ప్రత్యర్థి దేశాన్ని దాడి చేయకుండా అడ్డుకోవాలన్నమాట.
అమెరికా అధ్యక్షుడి ‘న్యూక్లియర్ ఫుట్బాల్’ నుంచి రష్యా అధ్యక్షుడి ‘చెగెట్’ వరకు ఈ వ్యవస్థలన్నీ ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ కాలంలోనే ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. అప్పట్లో అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్ మధ్య అణుయుద్ధ భయం తీవ్రంగా ఉండేది. ఎక్కడున్నా తమ దేశ అణ్వాయుధాలపై నియంత్రణ కోల్పోకుండా ఉండేందుకు ఈ వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేశారు.
పుతిన్ బ్రీఫ్కేస్ ఇప్పుడు ఎందుకు వార్త?
పుతిన్ వెంట చెగెట్ బ్రీఫ్కేస్ ఉండటం కొత్త విషయం కాదు. ఆయన విదేశీ పర్యటనల్లోనూ, గతంలో చైనా పర్యటనలోనూ ఇలాంటి దృశ్యాలు కనిపించాయి. కానీ APEC సదస్సులో రష్యా ప్రభుత్వ టీవీ కెమెరాలు ఈ బ్రీఫ్కేస్పై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టడం, విలేకరి అడిగిన ప్రశ్నకు దాన్ని మోస్తున్న నౌకాదళ అధికారి కూడా అవునని ధ్రువీకరించడం అరుదైన దృశ్యంగా మారింది.
అమెరికా, చైనా, రష్యా అధినేతలు ఒకే వేదికపై సమావేశమవుతున్న సమయంలో ఈ దృశ్యం బయటకు రావడం కూడా ఆసక్తిని పెంచింది. ఇది అణ్వాయుధాల వినియోగానికి సంబంధించి కొత్త నిర్ణయం తీసుకున్నారనే అర్థం మాత్రం కాదు. ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అణ్వాయుధ సామర్థ్యం ఎంత కీలకమైన అంశమో గుర్తుచేసే దృశ్యం మాత్రమే!
ఒక చిన్న బ్రీఫ్కేస్ వెనుక ఇంత పెద్ద సైనిక వ్యవస్థ, అంతర్జాతీయ వ్యూహం, ప్రపంచ భద్రతకు సంబంధించిన అంశాలు దాగి ఉన్నాయన్నమాట!
Share this Article