పెద్దరికానికి గౌరవం- అనుభవానికి గుర్తింపు- కావాలి, కానీ ఎలా?

.

(  Srini Kesiraju  ) … జీవితాలకు కొత్త అర్థం… ముందుమాట… పదవీ విరమణ అనేది ఉద్యోగ జీవితానికి ముగింపు కావచ్చు. కానీ ఒక మనిషి సామర్థ్యానికి, అనుభవానికి, జ్ఞానానికి ముగింపు కాదు.

అయితే మన సమాజంలో రిటైర్మెంట్‌ను ఇప్పటికీ “ఇక విశ్రాంతి తీసుకోవాల్సిన దశ”గానే చూస్తున్నారు. ముప్పై, నలభై సంవత్సరాలు ప్రభుత్వంలో, పరిశ్రమల్లో, విద్యా సంస్థల్లో, బ్యాంకుల్లో, వ్యవసాయ రంగంలో లేదా వ్యాపారాల్లో సేవలందించిన వ్యక్తి ఒక్కరోజులో “రిటైర్డ్” అనే వర్గంలోకి చేరిపోతాడు.

అతని అనుభవం అలాగే ఉంటుంది. అతని విజ్ఞానం అలాగే ఉంటుంది. సమస్యలను పరిష్కరించే సామర్థ్యం అలాగే ఉంటుంది. కానీ సమాజం మాత్రం అతన్ని అవసరం లేని వ్యక్తిగా చూడటం ప్రారంభిస్తుంది. ఇక్కడే అసలు సమస్య మొదలవుతుంది.

పని చేయాలనే ఆసక్తి ఉంది… కానీ అవకాశం లేదు . చాలామంది వృద్ధులు ఇంకా రోజుకు నాలుగు నుంచి ఆరు గంటలు పనిచేయగలిగే ఆరోగ్యంతో ఉంటారు. వారికి అనుభవం ఉంది. సమయం ఉంది. సమాజానికి తిరిగి ఇవ్వాలనే తపన కూడా ఉంది. కానీ వారికి సరిపోయే వేదిక లేదు. వారి అనుభవాన్ని గుర్తించే వ్యవస్థ లేదు. వారిని వెతికి తీసుకెళ్లే సంస్థ లేదు. వారిని ఆహ్వానించే ప్రభుత్వం లేదు.

దాంతో లక్షలాది మంది ఇంటి నాలుగు గోడల మధ్యనే పరిమితమైపోతున్నారు. ఒంటరితనం – ఆధునిక వృద్ధాప్యానికి అతిపెద్ద శత్రువు. ఈ రోజుల్లో చాలా కుటుంబాలు చిన్నవిగా మారాయి. పిల్లలు ఉద్యోగాల కోసం ఇతర నగరాలకు లేదా విదేశాలకు వెళుతున్నారు. భార్యాభర్తలు మాత్రమే ఇంట్లో మిగులుతున్నారు.

ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు మాట్లాడేందుకు కూడా ఎవరూ లేని పరిస్థితి అనేక కుటుంబాల్లో కనిపిస్తోంది. వైద్యులు చెబుతున్నట్లుగా, వృద్ధాప్యంలో శారీరక వ్యాధుల కంటే సామాజిక ఒంటరితనం ఎక్కువ నష్టం చేస్తుంది. మనిషికి ఆహారం ఎంత అవసరమో, తన ఉనికి విలువైనదనే భావన కూడా అంతే అవసరం.

వృద్ధులు పని చేయకపోవడానికి ప్రధాన కారణాలు. చాలామంది భావించేలా ఇది సోమరితనం కాదు. వారు ఎదుర్కొనే సమస్యలు వేరే.

1. అవకాశం ఎక్కడ ఉందో తెలియదు తమ అనుభవం ఎక్కడ ఉపయోగపడుతుందో చాలామందికి తెలియదు.

2. తమను ఎవరూ ఆహ్వానించడం లేదు రిటైర్మెంట్ తర్వాత సంస్థలతో సంబంధాలు క్రమంగా తగ్గిపోతాయి.

3. రవాణా సమస్య ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం.

వృద్ధులు సేవ చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నా:

ప్రతిరోజూ ప్రయాణించడం కష్టం
స్వంత వాహనం నడపలేరు
బస్సుల్లో రద్దీ ఇబ్బంది
ప్రయాణ ఖర్చు అదనపు భారం

దాంతో చాలా మంది ఇంటికే పరిమితమవుతున్నారు.

4. గౌరవప్రదమైన పాత్రలు లేవు రిటైర్డ్ అధికారిని చిన్న క్లరికల్ పనికి పిలిస్తే ఆయన వెళ్లరు. ఎందుకంటే ఆయనకు కావలసింది డబ్బు కాదు. తన అనుభవానికి తగిన గౌరవం. తన జ్ఞానాన్ని పంచుకునే అవకాశం. తన మాటకు విలువ. డబ్బు కాదు – గౌరవమే అసలు పారితోషికం

పదవీ విరమణ పొందిన వారిలో ఎక్కువ మందికి నెలవారీ ఆదాయం ఏదో ఒక రూపంలో ఉంటుంది. వారికి అవసరమైనది మరో జీతం కాదు. వారికి కావలసింది:

సమాజంలో గుర్తింపు
యువతకు మార్గదర్శకత్వం చేసే అవకాశం
నిర్ణయాలలో భాగస్వామ్యం
తమ అనుభవం ఉపయోగపడుతోందనే సంతృప్తి

ఒక మాజీ ఉపాధ్యాయుడు వందమంది విద్యార్థులకు మార్గనిర్దేశనం చేస్తే అతనికి వచ్చే ఆనందం, ఏ జీతంతోనూ కొలవలేం. ఒక మాజీ వ్యవసాయ అధికారి రైతులకు సలహాలు ఇచ్చి వారి ఆదాయం పెంచగలిగితే, అది అతనికి గొప్ప గౌరవం. ఒక మాజీ బ్యాంకర్ యువ పారిశ్రామికవేత్తలకు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ నేర్పగలిగితే, అది సమాజానికి అమూల్యమైన సేవ.

ప్రభుత్వం ఎందుకు ముందుకు రావాలి? వృద్ధుల అనుభవం వ్యక్తిగత ఆస్తి కాదు. అది జాతీయ సంపద. అందుకే ప్రభుత్వం వారికి వేదిక కల్పించాలి. అవకాశం కల్పించాలి. ముఖ్యంగా, ఉచిత రవాణా మరియు గౌరవప్రదమైన సేవా అవకాశాలు అందించాలి.

వృద్ధులను సంక్షేమ పథకాల లబ్ధిదారులుగా మాత్రమే కాకుండా, సమాజ నిర్మాణంలో భాగస్వాములుగా చూడాల్సిన సమయం వచ్చింది.

ఒక కొత్త ఆలోచన భారతదేశానికి ఇప్పుడు “Senior Knowledge Corps” వంటి కార్యక్రమం అవసరం. ఇది ఉద్యోగ పథకం కాదు. ఇది పెన్షన్ పథకం కాదు. ఇది దేశానికి తిరిగి సేవ చేయాలనుకునే అనుభవజ్ఞుల కోసం ఒక గౌరవ వేదిక.

• వారికి జీతం కంటే గౌరవం ఇవ్వాలి.పదవి కంటే ప్రయోజనం ఇవ్వాలి.

  విశ్రాంతి కంటే లక్ష్యం ఇవ్వాలి.

  ఎందుకంటే జీవితాంతం మనిషిని సజీవంగా ఉంచేది శరీరం కాదు…

  తాను ఇంకా అవసరమైన వ్యక్తిననే భావనే.