.
దహనం కాదు.. మట్టిలోకి మనిషి! అమెరికాలో ‘హ్యూమన్ కంపోస్టింగ్’.. గుర్తొస్తున్న వీరశైవుల అంత్యక్రియలు!
సాధారణంగా మనిషి మరణించగానే అంత్యక్రియలు ఎలా చేస్తారు… మతాన్ని బట్టి, మతంలో కూడా శాఖలు- వర్గాలను బట్టి దహనం లేదా ఖననం చేస్తారు… అంతే కదా… ఖననానికి శవపేటికలూ వాడతారు కొన్ని వర్గాల్లో… దహనం అంటే తెలిసిందే… కానీ…
Ads
కట్టెలు లేవు.. మంటలు లేవు.. పొగ లేదు.. చితాభస్మం లేదు! మనిషి దేహాన్ని ప్రకృతి ఒడిలోకి తిరిగి పంపించే మరో పద్ధతికి అమెరికాలో చట్టబద్ధత లభిస్తోంది… ఆధునిక సాంకేతికతతో మృతదేహాన్ని సేంద్రియ పదార్థంగా మార్చే ఈ విధానం చదువుతుంటే మన వీరశైవులు, లింగాయతుల అంత్యక్రియలు గుర్తుకు రాకమానవు… పద్ధతులు వేరు.. నేపథ్యాలు వేరు.. కానీ దేహాన్ని దహనం చేయకుండా ప్రకృతిలో కలపాలనే భావనలో ఆసక్తికరమైన పోలిక కనిపిస్తుంది…
చితి నుంచి మట్టివైపు.. అంత్యక్రియల్లో కొత్త ఆలోచన! మనిషి పుట్టుక ఎంత సహజమో.. మరణం కూడా అంతే సహజం… కానీ మరణించిన తర్వాత ఆ దేహాన్ని ఏం చేయాలన్న ప్రశ్నకు సమాజాలు, మతాలు, సంస్కృతులు రకరకాల సమాధానాలు ఇచ్చాయి… కొందరు దహనాన్ని పవిత్రమైన అంతిమ సంస్కారంగా భావిస్తే.. మరికొందరు భూమిలో సమాధి చేయడాన్ని సంప్రదాయంగా పాటిస్తారు… ఇప్పుడు ఈ రెండింటికీ భిన్నంగా మరో ఆలోచన ముందుకొచ్చింది. అదే ‘హ్యూమన్ కంపోస్టింగ్’!
మానవ దేహాన్ని ప్రత్యేకమైన కంటెయినర్‌లో ఉంచి, ప్రకృతిలో సహజంగా జరిగే విచ్ఛిన్న ప్రక్రియను నియంత్రిత పరిస్థితుల్లో వేగవంతం చేసి, మట్టిని పోలిన సేంద్రియ పదార్థంగా మార్చడం ఈ పద్ధతి ఉద్దేశం… దీనినే అధికారికంగా ‘నేచురల్ ఆర్గానిక్ రిడక్షన్’ (Natural Organic Reduction) అంటారు… (ఇవ్వాళ ఈనాడు పెద్ద కథనాన్ని పబ్లిష్ చేసింది…)
ఇది ఏదో ప్రయోగశాలలో పుట్టిన ఊహ మాత్రమే కాదు… అమెరికాలో ఇప్పటికే చట్టబద్ధమైన అంత్యక్రియల ప్రత్యామ్నాయంగా గుర్తింపు పొందింది… 2019లో వాషింగ్టన్ రాష్ట్రం ఈ పద్ధతికి చట్టబద్ధత కల్పించిన తొలి రాష్ట్రంగా నిలిచింది… ఆ తర్వాత మరికొన్ని రాష్ట్రాలు కూడా అనుమతించాయి… 2025 సెప్టెంబరు 11న న్యూజెర్సీ గవర్నర్ ఫిల్ మర్ఫీ కూడా ఈ విధానాన్ని అనుమతించే చట్టంపై సంతకం చేశారు…
(అయితే చట్టబద్ధత లభించడానికీ, ప్రజలకు సేవలు అందుబాటులోకి రావడానికీ మధ్య తేడా ఉంటుంది. న్యూజెర్సీలో ఈ చట్టం 2026 జూలై నుంచి అమల్లోకి వచ్చినప్పటికీ, దాని అమలుకు సంబంధించిన నిబంధనల రూపకల్పన ఇంకా కొనసాగుతోందని రాష్ట్ర అంత్యక్రియల సంఘం సమాచారం పేర్కొంటోంది)
అసలు ఈ ప్రక్రియ ఎలా సాగుతుంది? హ్యూమన్ కంపోస్టింగ్‌లో దేహాన్ని ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన క్లోజ్‌డ్ కంటెయినర్ ఉపయోగిస్తారు… మృతదేహాన్ని బయోడీగ్రేడబుల్ వస్త్రంలో చుట్టి, చెక్క ముక్కలు, గడ్డి, అల్ఫాల్ఫా వంటి సేంద్రియ పదార్థాలతో పాటు ఆ పాత్రలో ఉంచుతారు… తగిన తేమ, ఉష్ణోగ్రత, గాలి ప్రసరణ ఉండేలా నియంత్రిస్తారు… దాంతో ప్రకృతిలోనే ఉండే సూక్ష్మజీవులు దేహంలోని సేంద్రియ పదార్థాలను విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి…
ఇక్కడ ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఇది దేహాన్ని కేవలం మట్టిలో పాతిపెట్టడం కాదు. సూక్ష్మజీవుల చర్య వేగంగా, సమర్థంగా జరిగేలా నియంత్రిత వాతావరణాన్ని సృష్టించడం… ప్రకృతిలో సహజంగా జరిగే ప్రక్రియను సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో వేగవంతం చేయడమే ఈ విధానం వెనుక ఉన్న ఆలోచన…
సాధారణంగా కొన్ని వారాల్లో ప్రధాన విచ్ఛిన్న ప్రక్రియ పూర్తవుతుంది… అయితే మొత్తం ప్రక్రియకు పట్టే సమయం ఉపయోగించే విధానం, సంస్థను బట్టి మారుతుంది… కొన్ని సంస్థలు 30 నుంచి 45 రోజుల ప్రక్రియను వివరిస్తుండగా, ఇతర సంస్థలు మొత్తం ఎనిమిది నుంచి పన్నెండు వారాల సమయం పడుతుందని చెబుతున్నాయి…
చివరికి మట్టిని పోలిన సేంద్రియ పదార్థం లభిస్తుంది… ఎముకల్లో మిగిలిన భాగాలను ప్రత్యేకంగా ప్రాసెస్ చేసి, అవసరమైన తనిఖీలు పూర్తిచేసిన తర్వాత వాటిని తుది పదార్థంలో కలుపుతారు… కుటుంబ సభ్యులు ఈ పదార్థాన్ని స్వీకరించి మొక్కలు పెంచడానికి లేదా అనుమతించిన ఇతర పర్యావరణ ప్రయోజనాలకు వినియోగించవచ్చు… అయితే దానిని సాధారణ తోట మట్టిగా ఎక్కడైనా నిరభ్యంతరంగా ఉపయోగించవచ్చని భావించకూడదు; స్థానిక నిబంధనలు, నిర్వహణ మార్గదర్శకాలు వర్తిస్తాయి…
మన వీరశైవులు, లింగాయతుల సంప్రదాయం గుర్తుకు రావడం ఎందుకు? ఈ ఆధునిక పద్ధతి గురించి చదువుతుంటే మన దగ్గర శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న కొన్ని శైవ సంప్రదాయాలు గుర్తుకు వస్తాయి… ముఖ్యంగా వీరశైవులు, లింగాయతులలోని కొన్ని సముదాయాల్లో మృతదేహాన్ని దహనం చేయకుండా సమాధి చేసే ఆచారం ఉంది…
సాధారణంగా అంత్యక్రియల్లో మృతదేహాన్ని పడుకోబెట్టి పాడెపై తీసుకెళ్తారు… కానీ కొన్ని లింగాయత సంప్రదాయాల్లో మృతదేహాన్ని కూర్చున్న భంగిమలో ఉంచి అంతిమయాత్ర నిర్వహిస్తారు… అనంతరం సమాధిలోనూ కూర్చున్న లేదా ధ్యానభంగిమలో ఉంచుతారు… కొన్ని ఆచారాల్లో విభూతి, ఉప్పు, ఇతర పవిత్ర పదార్థాలను ఉపయోగిస్తారు… కర్పూరం వినియోగం కూడా కొన్ని సంప్రదాయాల్లో కనిపించవచ్చు… అయితే ఈ పద్ధతులన్నీ ప్రతి వీరశైవుడు లేదా ప్రతి లింగాయత కుటుంబంలో ఒకేలా ఉండవు…
ఈ సంప్రదాయానికి వెనుక మతపరమైన, ఆధ్యాత్మికమైన భావనలు ఉన్నాయి… దేహాన్ని శివతత్వంతో అనుసంధానించే దృక్పథం, మరణానంతర ఆచారాల్లో గురువు లేదా సాధకుడి దేహానికి ఇచ్చే పవిత్రత వంటివి ఇందులో భాగం… కాబట్టి దీన్ని కేవలం పర్యావరణహిత అంత్యక్రియలుగా మాత్రమే చూడలేం…
అయితే ఒక పోలిక మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది… దహన సంస్కారంలో మంటలకు అప్పగించే దేహాన్ని, ఈ రెండు పద్ధతుల్లోనూ వేరే మార్గంలో ప్రకృతికి తిరిగి అప్పగిస్తారు… ఒకదాంట్లో మత సంప్రదాయం ప్రధానమైతే, మరొకదాంట్లో నియంత్రిత సేంద్రియ విచ్ఛిన్న ప్రక్రియ ప్రధానమవుతుంది…
విభూతి, ఉప్పు, కర్పూరం వంటి పదార్థాలు వేసినంత మాత్రాన మృతదేహం ఆధునిక కంపోస్టింగ్‌లో మాదిరిగా నిర్దిష్ట కాలంలో సేంద్రియ పదార్థంగా మారుతుందని మాత్రం చెప్పలేం… సమాధిలో దేహం విచ్ఛిన్నమయ్యే వేగం నేల స్వభావం, తేమ, ఉష్ణోగ్రత, ఆక్సిజన్, సూక్ష్మజీవులపై ఆధారపడి ఉంటుంది… హ్యూమన్ కంపోస్టింగ్‌లో ఈ పరిస్థితులను నియంత్రించడమే అసలు తేడా…
అంతిమ సంస్కారాలపై మారుతున్న దృక్పథం … అంత్యక్రియలు అనేవి కేవలం మృతదేహాన్ని తొలగించే ప్రక్రియలు కావు… అవి కుటుంబ భావోద్వేగాలు, మత విశ్వాసాలు, సామాజిక సంప్రదాయాలతో ముడిపడి ఉంటాయి… అందుకే హ్యూమన్ కంపోస్టింగ్‌కు చట్టబద్ధత లభించినంత మాత్రాన అందరూ ఈ పద్ధతిని అంగీకరిస్తారని చెప్పలేం… కొందరికి ఇది ప్రకృతితో మమేకమయ్యే మార్గంగా కనిపిస్తే, మరికొందరికి తమ మత విశ్వాసాలకు భిన్నమైన పద్ధతిగా అనిపించవచ్చు…
అయితే ఒకప్పుడు దహనం, సమాధి అనే రెండు ప్రధాన మార్గాల మధ్యే ఎక్కువగా సాగిన చర్చలో ఇప్పుడు మరో ప్రత్యామ్నాయం చేరింది… మరణానంతరం దేహాన్ని ప్రకృతిలోకి తిరిగి పంపించాలనే ఆలోచనకు ఆధునిక సాంకేతికత ఒక కొత్త రూపం ఇచ్చింది…
దేహం చివరికి ప్రకృతిలో కలవడమేనా? లేక ఆ దేహాన్ని ప్రకృతిలోకి ఎలా పంపిస్తున్నామన్నదే ముఖ్యమా? ఈ ప్రశ్నకు సమాజాలు తమ విశ్వాసాలు, విలువలు, శాస్త్రీయ అవగాహన ఆధారంగా సమాధానాలు వెతుక్కుంటున్నాయి… హ్యూమన్ కంపోస్టింగ్ చర్చ మన ముందుంచుతున్న ఆసక్తికరమైన అంశం ఇదే…
Share this Article