సో వాట్..? సీతమ్మను ఓ యోధురాలిగా చూపిస్తే తప్పేమిటిట..?!

.

సీతను యోధురాలిగా చూపిస్తే తప్పేమిటి? రాముడికి దీటైన శక్తిస్వరూపిణిగా కనిపిస్తే వచ్చిన నష్టమేమిటి?  సీత అంటే మనకు గుర్తొచ్చేది సహనం. త్యాగం. పాతివ్రత్యం. పవిత్రత. కష్టాలను భరించిన మహాసాధ్వి. తరతరాలుగా మనం సీతను ఈ రూపంలోనే ఆరాధిస్తున్నాం. అందులో తప్పేమీ లేదు. కానీ సీత అంటే ఇవి మాత్రమేనా? ఆమె చేతిలో విల్లు లేదా కత్తి పట్టుకుంటే ఆ పవిత్రత తగ్గిపోతుందా? అన్యాయంపై యుద్ధం చేస్తే పాతివ్రత్యానికి భంగం కలుగుతుందా? రాముడికి దీటుగా నిలబడితే ఆమె గౌరవం తగ్గిపోతుందా?

ఇటీవల విడుదలైన ‘రామాయణం’ సినిమాలో సీతను శక్తిమంతమైన యోధురాలిగా చూపించడంపై కొందరు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. సంప్రదాయానికి విరుద్ధంగా పాత్రను మార్చేశారన్నది వారి వాదన. కానీ ఇక్కడో చిన్న ప్రశ్న. మనం ఆరాధించే సీతకు శక్తి లేదా? ఆమెకు పోరాట పటిమ లేదా? ఆమె వ్యక్తిత్వాన్ని కొన్ని సున్నితమైన లక్షణాలకే పరిమితం చేయాల్సిన అవసరం ఏముంది?

నిజానికి రామాయణం అంటే ఒకే పుస్తకం, ఒకే కథనం, ఒకే రకమైన పాత్రల చిత్రణ కాదు. వాల్మీకి రామాయణం మొదలు కంబ రామాయణం, తులసీదాసు రామచరితమానస్ వరకు ఎన్నో భాషల్లో, ఎన్నో ప్రాంతాల్లో, ఎన్నో రూపాల్లో ఈ ఇతిహాసం విస్తరించింది. కాలాన్ని బట్టి వ్యాఖ్యానాలు మారాయి. పాత్రల స్వభావాలు కొత్త కోణాల్లో ఆవిష్కృతమయ్యాయి. రామాయణానికి ఇన్ని రూపాలు ఉన్నప్పుడు సీతకు మాత్రం ఒక్కటే రూపం ఉండాలా?

• ప్రముఖ రచయిత అమిష్ త్రిపాఠి రాసిన రామచంద్ర సిరీస్‌లోని ‘సీత: వారియర్ ఆఫ్ మిథిలా’ నవలనే తీసుకుందాం. లక్షల కాపీలు అమ్మబడ్డాయి. అందులో సీతను రాముడి కోసం ఎదురుచూసే నిష్క్రియాత్మక పాత్రగా కాకుండా, తనదైన నాయకత్వ లక్షణాలు, యుద్ధ నైపుణ్యం, నిర్ణయాత్మక శక్తి ఉన్న యోధురాలిగా తీర్చిదిద్దాడు. రాముడికి ఏమాత్రం తీసిపోని నాయకురాలిగా చూపించాడు. అది అమిష్ సొంత సృజనాత్మక వ్యాఖ్యానం. దాన్ని అందరూ అంగీకరించాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ అలాంటి సీతను ఊహించడమే సంప్రదాయ ద్రోహమని ఎలా అంటాం?

ఇంకా ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, సీతలోని శక్తిస్వరూపాన్ని మన సంప్రదాయమే పూర్తిగా విస్మరించలేదు. వాల్మీకి రామాయణంలో సీత అరణ్యంలో రాక్షసులతో యుద్ధం చేసినట్లు లేదు. అయితే అద్భుత రామాయణంలో మాత్రం కథ మరో మలుపు తిరుగుతుంది. సహస్రశిర రావణుడిని సంహరించడానికి సీత మహాకాళి స్వరూపాన్ని ధరిస్తుంది. వేల తలల రావణుడిని మట్టుబెట్టే అపార శక్తిగా ఆవిష్కృతమవుతుంది. అంటే సీతలోని యోధురాలిని చూడటానికి మనకు ఆధునిక సినిమాలు, నవలలే దారి చూపించాల్సిన అవసరం లేదు. మన పురాణ సంప్రదాయంలోనే ఆ ఊహకు చోటుంది.

మరి సీత యోధురాలైతే తప్పేమిటి? ఒక మహిళ ధైర్యంగా ఉంటే ఆమె పవిత్రత తగ్గిపోతుందా? కత్తి పట్టుకుంటే ఆమె పాతివ్రత్యం ప్రశ్నార్థకమవుతుందా? సహనంతో పాటు పోరాట పటిమ ఉంటే సంప్రదాయానికి విరుద్ధమా? విచిత్రం ఏమిటంటే, స్త్రీశక్తిని పూజించే మనమే, ఆ శక్తి ఒక కథలో యుద్ధరంగంలో కనిపిస్తే మాత్రం అభ్యంతరాలు చెబుతున్నాం.

మన ఇతిహాసాల్లోనే ఇలాంటి మహిళలకు కొదవలేదు. కైకేయి యుద్ధరంగంలో దశరథుడి ప్రాణాలను కాపాడింది. ద్రౌపది కౌరవ సభలో ధర్మాన్నే నిలదీసింది. తనను జూదంలో పణంగా పెట్టే హక్కు యుధిష్ఠిరుడికి ఉందా అని ప్రశ్నించింది. సావిత్రి యముడితోనే వాదించి భర్త ప్రాణాలను తిరిగి పొందింది. తార, మందోదరి తమ భర్తల దురాలోచనలను ఎదిరించి హితవు పలికారు. అంబ తనకు జరిగిన అన్యాయంపై జీవితాంతం పోరాడింది. ఇక దుర్గాదేవి, మహాకాళి రూపాల గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరమే లేదు.

వీళ్లంతా మన సంప్రదాయంలో భాగమే కదా! మరి స్త్రీశక్తి అంటే కేవలం ఓర్పు, సహనం, త్యాగం మాత్రమేనని ఎందుకు అనుకోవాలి?

ఇక్కడ ఇంకో విషయం కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. సీతను యోధురాలిగా చూపించినంత మాత్రాన ఆమె రాముడితో పోటీపడుతున్నట్లు కాదు. రాముడి గొప్పతనాన్ని తగ్గించినట్లు అంతకన్నా కాదు. ఒక పాత్రకు శక్తిని ఆపాదించడం కోసం మరో పాత్రను బలహీనపరచాల్సిన అవసరం లేదు. రాముడు ధర్మానికి ప్రతీక అయితే, సీత కూడా ఆత్మగౌరవానికి, ధైర్యానికి, శక్తికి ప్రతీకగా నిలవొచ్చు. ఇద్దరూ తమదైన వ్యక్తిత్వాలతో గొప్పవాళ్లే.

అలాగే సినిమా అంటే వాల్మీకి రామాయణానికి అక్షరాలా దృశ్యరూపం ఇవ్వాల్సిన యజ్ఞం కాదు. దర్శకుడు ఒక సృజనాత్మక వ్యాఖ్యానం చేయొచ్చు. దాన్ని విమర్శించొచ్చు. మూలకథతో పోల్చొచ్చు. ఏది నచ్చలేదో చెప్పొచ్చు. కానీ మనకు తెలిసిన సీత రూపానికి భిన్నంగా ఉందనే కారణంతోనే ఆ ఆవిష్కరణను తిరస్కరించడం ఎంతవరకు సమంజసం? సాయిపల్లవిపై ద్వేషాన్ని సీత పాత్ర చిత్రణపై చూపించడం దేనికి..?

మనకు కావాల్సినప్పుడు దుర్గాదేవిని మహిషాసురమర్దినిగా ఆరాధిస్తాం. కాళీమాతను ఉగ్రరూపిణిగా కొలుస్తాం. కానీ సీతలో అలాంటి శక్తిని ఊహిస్తే మాత్రం ఎందుకీ సందేహాలు? దేవతలకు శక్తి ఉండొచ్చు, కానీ సీతకు మాత్రం సహనమే ఉండాలా?

నిజానికి సీతను మరింత శక్తిమంతంగా చూపించడం వల్ల ఆమె పాత్రకు కొత్త గౌరవం వస్తుందే తప్ప, పాత గౌరవం పోదు. ఒక మహిళ ప్రేమించగలదు. త్యాగం చేయగలదు. కుటుంబం కోసం నిలబడగలదు. అదే సమయంలో తన ఆత్మగౌరవం కోసం పోరాడగలదు. ఈ లక్షణాలన్నీ ఒకే వ్యక్తిలో ఉండటంలో ఆశ్చర్యమేముంది?

సీతను యోధురాలిగా చూపిస్తే రామాయణం చిన్నదైపోదు. ఆమె శక్తిస్వరూపిణిగా కనిపిస్తే సంప్రదాయం దెబ్బతినదు. పైగా మనం ఇప్పటివరకు చూసిన సీతకు మించి, ఆమెలోని మరో అద్భుతమైన కోణం పరిచయమవుతుంది. పైగా ఆమె యోధురాలు కాబట్టే శివధనుస్సును చిన్నప్పుడే అవలీలగా ఎత్తింది…

సీతను పూజించడమే కాదు, ఆమె వ్యక్తిత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. ఆమె సహనాన్ని గౌరవించినట్లే, ఆత్మగౌరవాన్నీ గౌరవించాలి. ఆమె త్యాగాన్ని కీర్తించినట్లే, ధైర్యాన్నీ స్వాగతించాలి.

అసలు ప్రశ్న సీత యోధురాలిగా ఉండొచ్చా అని కాదు. సీతలోని శక్తిని చూడటానికి మనం ఎందుకు ఇంతగా వెనుకాడుతున్నాం?