.
జ్ఞాపకాలు తరిమితే… ‘మై వాపస్ ఆవూంగా’… జరూర్ ఆవుంగా… మనిషి వయసు పెరిగేకొద్దీ అతని ప్రపంచం చిన్నదవుతుందని అనుకుంటాం. నిజానికి చిన్నదయ్యేది అతని చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచమే. అతని లోపల ఉన్న ప్రపంచం మాత్రం పెద్దదవుతూనే ఉంటుంది. ఆ ప్రపంచంలో ఇళ్లు ఉండవు… వీధులు ఉంటాయి. మనుషులు ఉండరు… వాళ్ల ముఖాలు ఉంటాయి. ప్రేమలు ఉండవు… వాటి జ్ఞాపకాలు ఉంటాయి.
అందుకే ఒక వయసు దాటిన తర్వాత మనిషి వర్తమానంలో కంటే గతంలో ఎక్కువగా జీవిస్తాడు. ఎప్పుడో చదివిన బడి. ఎప్పుడో నడిచిన వీధి. ఎప్పుడో మనసుకు దగ్గరైన మనిషి. ఎప్పుడో చెప్పలేకపోయిన మాట. ఎప్పుడో వదిలేసి వచ్చిన ప్రేమ. మొదటి ముద్దు. దోస్తులతో కబడ్డీ. పంతులు వేయించిన కోదండం. ఈత, సైకిల్ స్వారీ, అన్నీ జ్ఞాపకాలు…
Ads
విజయాలు- పరాజయాలు… ఇవన్నీ ఎక్కడో మనలో దాక్కుని ఉంటాయి. మనం వాటిని మర్చిపోయామని అనుకుంటాం. కానీ అవి మనల్ని మర్చిపోవు. తరుముతాయి… పద పద గతంలోకి అని తీసుకుపోతాయి…
‘మై వాపస్ ఆవూంగా’ అసలు కథ ఇదే. ఇది ఒక వృద్ధుడు పాకిస్తాన్‌కు వెళ్లే కథ కాదు. ఒక మనిషి తన గతంలోకి తిరిగి వెళ్లే కథ.
95 ఏళ్ల కీను పాత్రలో నసీరుద్దీన్ షా కనిపిస్తారు. శరీరం ముసలిదైపోయింది. జ్ఞాపకశక్తి కూడా మెల్లగా జారిపోతోంది. కానీ కొన్ని జ్ఞాపకాలు మాత్రం వయసుకు లొంగవు. సర్గోధా వీధులు… అక్కడి మనుషులు… ముఖ్యంగా జియా. తన మదిని ఈనాటికీ వదలని జియా.
జీవితంలో కొన్ని మనుషులు మన నుంచి దూరమవుతారు. కొన్ని ప్రదేశాలు మనకు దూరమవుతాయి. కానీ వాళ్లతో, ఆ ప్రదేశాలతో మనకున్న అనుబంధం మాత్రం దూరం కాదు.
అదే ఈ సినిమాలోని అందమైన విషాదం. మనం గతాన్ని గుర్తు చేసుకుంటున్నామా… గతమే మనల్ని గుర్తు చేసుకుంటుందా?
చిన్నప్పుడు మనం ఏదో ఒక చోట కూర్చుంటాం. ఏదో ఒక చెట్టుకింద నిలబడతాం. ఎవరో ఒకరితో గంటల తరబడి మాట్లాడతాం. ఆ క్షణంలో దాని విలువ మనకు తెలియదు.
ఏళ్ల తర్వాత అదే ప్రదేశం కనిపిస్తే మాత్రం… “అరే… ఇక్కడే కదా మనం…” అనే ఒక్క ఆలోచన చాలు. మనసు ఒక్కసారిగా దశాబ్దాల వెనక్కి వెళ్లిపోతుంది. మన వయసు మాత్రం ముందుకు వచ్చేస్తుంది. ఇదే జ్ఞాపకాల విచిత్రమైన శక్తి.
కీను కూడా అదే ఉచ్చులో చిక్కుకుంటాడు. కానీ అతని జ్ఞాపకం కేవలం ఒక ప్రదేశం గురించి కాదు. ఒక మనిషి గురించి. ఒక ప్రేమ గురించి. ఒక అసంపూర్ణ జీవిత భాగం గురించి. దేశం విడిపోయింది. మనుషులు విడిపోయారు. సరిహద్దులు వచ్చాయి. దశాబ్దాలు గడిచిపోయాయి. కానీ జ్ఞాపకానికి సరిహద్దు లేదు.
అందుకే వృద్ధాప్యంలో, శరీరం తన మాట వినడం మానేసిన సమయంలో కూడా మనసు మాత్రం ఒకప్పుడు వదిలేసి వచ్చిన చోటుకే పరుగెత్తుతుంది. వయసు పెరిగేకొద్దీ జ్ఞాపకాల బరువు ఎందుకు పెరుగుతుంది?
యువకుడిగా ఉన్నప్పుడు మనిషికి ముందున్న జీవితం పెద్దదిగా కనిపిస్తుంది. చేయాల్సిన పనులు ఉంటాయి. సంపాదించాలి. ఎదగాలి. పిల్లలను పెంచాలి. బాధ్యతలు ఉంటాయి. రేపటి గురించి ఆలోచించాలి.
అప్పుడు నిన్న పెద్దగా గుర్తుకు రాదు. కానీ వయసు పెరిగేకొద్దీ రేపటి కంటే నిన్న పెద్దదవుతుంది. ముందున్న దారి కంటే నడిచివచ్చిన దారే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. అప్పుడు జ్ఞాపకాలు కేవలం గుర్తులు కావు. అవే మనిషి సహచరులు.
ఎప్పుడో చనిపోయిన మనిషితో మనం మాట్లాడుకుంటాం. ఎప్పుడో దూరమైన స్నేహితుడిని మనసులో పలకరిస్తాం. ఎప్పుడో ప్రేమించిన వ్యక్తి ముఖాన్ని గుర్తు చేసుకుంటాం. మనం మర్చిపోయినట్టు అనుకున్న ఒక పాట వినగానే, ముప్పై నలభై ఏళ్ల క్రితం ఉన్న మనిషిగా ఒక్క క్షణం మారిపోతాం.
‘మై వాపస్ ఆవూంగా’ ఆ అనుభూతిని పట్టుకున్న సినిమా. మనవడు తాతను తీసుకెళ్లింది పాకిస్తాన్‌కే కాదు… కీను మనవడు నివి అతన్ని పాకిస్తాన్ తీసుకెళ్లడం సినిమాలో మరో అందమైన పొర. అది కేవలం ఒక ప్రయాణం కాదు. ఒక తరం మరో తరాన్ని అర్థం చేసుకునే ప్రయాణం.
మనకు చిన్నవాళ్లుగా కనిపించే పెద్దల దగ్గర ఒక పెద్ద చరిత్ర దాగి ఉంటుంది. మనకు వాళ్ల కథలు పాతవిగా అనిపించవచ్చు. వాళ్లు పదేపదే చెప్పే సంఘటనలు బోరింగ్‌గా అనిపించవచ్చు. కానీ వాళ్లకు అవే జీవితం.
వాళ్లు కోల్పోయిన మనుషులు.
వాళ్లు వదిలేసిన ఇళ్లు.
వాళ్లు తిరిగి చూడలేకపోయిన ఊళ్లు.
వాళ్లు చెప్పలేకపోయిన ప్రేమలు.
మనకు అవి గతం.
వాళ్లకు అవే వర్తమానం.
ఈ తేడాను ‘మై వాపస్ ఆవూంగా’ చాలా మృదువుగా చెబుతుంది. ఇది ప్రేమకథ కాదు… ప్రేమ జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోయిన కథ. ఈ సినిమాను కేవలం దేశ విభజన నేపథ్యంలోని ప్రేమకథగా చూడటం దాని అసలు భావాన్ని కొంచెం తగ్గించినట్టే.
ఎందుకంటే ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న— “వాళ్లు మళ్లీ కలుసుకున్నారా?” అనేది కాదు. “ఇన్ని దశాబ్దాల తర్వాత కూడా ఒక మనిషి మనసులో ఒక మనిషి ఎలా అంతే తాజాగా మిగిలిపోయాడు?” అనేదే. అదే ఈ సినిమా మనల్ని ఆలోచింపజేసే విషయం.
కాలం శరీరాన్ని మార్చేస్తుంది.
ముఖాన్ని మార్చేస్తుంది.
గొంతును మార్చేస్తుంది.
జీవితాన్ని మార్చేస్తుంది.
కానీ ఒక జ్ఞాపకంలో ఉన్న మనిషిని మాత్రం మార్చలేకపోతుంది. అందుకే మన జ్ఞాపకాలలో మనకు ఇష్టమైన వాళ్లు ఎప్పుడూ ముసలివాళ్లు కారు. వాళ్లు మనం చివరిసారి చూసిన వయసులోనే ఉంటారు. అదే జ్ఞాపకాల మాయ.
సినిమా అయిపోయిన తర్వాత మన కథ మొదలవుతుంది. ‘మై వాపస్ ఆవూంగా’ చూసి బయటకు వచ్చిన తర్వాత మనం కీను గురించి ఆలోచించడం ఆపేస్తాం. మన గురించి ఆలోచించడం మొదలుపెడతాం.
“నేను ఎవరిని మర్చిపోయాను?”
“ఎవరినైనా మళ్లీ కలవాలని ఇంకా నా మనసులో ఉందా?”
“నేను వదిలేసి వచ్చిన ఏదైనా చోటు నన్ను ఇంకా పిలుస్తోందా?”
“ఎప్పుడో ముగిసిపోయిందనుకున్న ఏదైనా ప్రేమ నిజంగా ముగిసిందా?”
అప్పుడు మనకు అర్థమవుతుంది… మనలో ప్రతి ఒక్కరి లోపల ఒక సర్గోధా ఉంటుంది. ఒక పాత ఇల్లు ఉంటుంది. ఒక బడి ఉంటుంది. ఒక వీధి ఉంటుంది. ఒక మనిషి ఉంటాడు. అక్కడికి మనం ఎప్పుడో వెళ్లి వచ్చాం. కానీ మన మనసు మాత్రం అక్కడే ఉండిపోయింది.
అందుకే ఈ సినిమా పేరు ‘మై వాపస్ ఆవూంగా’… తిరిగి వస్తాను అని కీను చెబుతున్నది కేవలం ఒక ఊరికి కాదు.
తన గతానికి.
తన ప్రేమకు.
తనలో ఇంకా బతికే ఆ యువకుడి దగ్గరికి.
బహుశా మనందరం ఏదో ఒక దశలో తిరిగి వెళ్లాలనుకునేది అక్కడికే.
ఎందుకంటే జీవితం ముందుకు వెళ్లిపోతుంది… మనిషి మాత్రం ఎక్కడో ఒక చోట తన జ్ఞాపకాల దగ్గరే ఆగిపోతాడు.
అందుకే ‘మై వాపస్ ఆవూంగా’ సినిమా ముగిసిన తర్వాత కూడా మనలో కొనసాగుతుంది. తెర మీద కీను తన గతాన్ని వెతుక్కుంటూ ప్రయాణిస్తాడు. తెరను మనం వదిలిన తర్వాత… మనలో ప్రతి ఒక్కరం మన జ్ఞాపకాల వైపు ప్రయాణం మొదలుపెడతాం.
- విడుదలై రెండు నెలలు దాటింది, 100 కోట్ల దాకా థియేటరికల్ వసూళ్లు… నెట్‌ఫ్లిక్స్ స్ట్రీమింగులో ఉంది… ఎమోషనల్ ఫీల్ ఉన్న సినిమా… ఏఆర్ రెహమాన్ సంగీతం… దర్శకుడు ఇంతియాజ్ అలీ…
Share this Article