‘వార్’పై ట్రంప్ మార్క్ మరో ప్రకటన..! చరిత్రాత్మక ఒప్పందమా? ఇదీ ఫేకేనా..?!

.

మధ్యప్రాచ్య ముఖచిత్రాన్ని మార్చేసే సరికొత్త అంతర్జాతీయ డ్రామాకు ప్రపంచ దేశాలు సాక్ష్యంగా నిలుస్తున్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సోషల్ మీడియా వేదికగా ప్రకటించిన “ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందం” ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది.

“హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ నౌకల నుండి విముక్తం చేశాం… మేం విధించిన బ్లాకేడ్ ఎత్తేస్తున్నాం. ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు లైన్ క్లియర్ అయింది” అన్నట్టుగా ట్రంప్ చేసిన తాజా ప్రకటన అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ఉత్సాహం నింపినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలు మాత్రం దానికి భిన్నంగా, సందేహాస్పదంగా కనిపిస్తున్నాయి.

ట్రంప్ ప్రకటన వెలువడిన కొన్ని గంటల్లోనే ఇరాన్ అధికారిక అనుబంధ మీడియా ‘ఫార్స్ న్యూస్’ (Fars News) పాయింట్-బై-పాయింట్ ఖండన విడుదల చేయడంతో… ఇది నిజమైన ఒప్పందమా లేక కేవలం “రాజకీయ మైండ్ గేమా?” అనే అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ట్రంప్ ‘బిగ్ డీల్’ వర్సెస్ ఇరాన్ ‘రిటాలియేషన్’
వైట్ హౌస్ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, ట్రంప్ ఇరాన్ ముందు అత్యంత కఠినమైన షరతులను ఉంచారు. ఇరాన్ అణ్వాయుధ కార్యక్రమానికి శాశ్వత ముగింపు పలకాలి. పర్వతాల కింద దాచిన యురేనియంను అమెరికా, చైనాలు కలిసి నాశనం చేస్తాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని ఉచితంగా (Toll-free) తెరవాలి.

అయితే, ఇరాన్ వెర్షన్ దీనికి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంది. అమెరికా ముందుగా తమకు చెందిన 12 బిలియన్ డాలర్ల స్తంభింపజేసిన ఆస్తులను (Frozen Assets) విడుదల చేయాలని, లెబనాన్‌లో తక్షణమే కాల్పుల విరమణ (Ceasefire) అమలు చేయాలని ఇరాన్ పట్టుబడుతోంది. అంతేకాదు, యురేనియం నాశనంపై ఎలాంటి ఒప్పందమూ జరగలేదని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తోంది.

సిట్యుయేషన్ రూమ్‌లో ఉత్కంఠ
అటు ట్రంప్ ట్వీట్లు, ఇటు ఇరాన్ తిరస్కరణల మధ్య వాషింగ్టన్‌లోని వైట్ హౌస్ ‘సిట్యుయేషన్ రూమ్’ (Situation Room) లో అత్యవసర చర్చలు ఇంకా నడుస్తూనే ఉన్నట్లు సమాచారం. ఇజ్రాయెల్ భద్రత, అంతర్జాతీయ చమురు ధరల స్థిరత్వం, హోర్ముజ్ జలసంధి రక్షణ వంటి అంశాలపై అమెరికా రక్షణ, విదేశాంగ శాఖల అధికారులు సుదీర్ఘంగా సమీక్షిస్తున్నారు. టేబుల్ మీద ఒకటి కంటే ఎక్కువ డ్రాఫ్ట్ పత్రాలు ఉండటం వల్లే ఈ గందరగోళం నెలకొందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

• “ఇది ట్రంప్ మార్కు ‘ఆర్ట్ ఆఫ్ ది డీల్’ వ్యూహం. చర్చలు నడుస్తున్నప్పుడే తానే గెలిచానని ప్రకటించుకోవడం ద్వారా ప్రత్యర్థిపై మానసిక ఒత్తిడి పెంచడం ఆయన శైలి.”
  — అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకులు

ప్రపంచానికి ఎందుకు ఇంత ముఖ్యం?
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురులో దాదాపు 20 శాతానికి పైగా హోర్ముజ్ జలసంధి గుండానే వెళ్తుంది. ఇక్కడ చిన్న ఉద్రిక్తత వచ్చినా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. అందుకే ఈ ఒప్పందం కేవలం అమెరికా- ఇరాన్ లకే పరిమితం కాలేదు, దీనిపైనే ప్రపంచ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఆధారపడి ఉన్నాయి.

నమ్మొచ్చా… లేదా?
ట్రంప్ ప్రకటనలను పూర్తిగా నమ్మలేం, అలాగని కొట్టిపారేయలేం. గతంలో ఉత్తర కొరియా అధినేత కిమ్ జోంగ్ ఉన్‌తో కూడా ట్రంప్ ఇలాంటి చారిత్రాత్మక ప్రకటనలు చేశారు, కానీ ఆ తర్వాత ఫలితాలు ఆశించిన స్థాయిలో రాలేదు. ప్రస్తుతానికి ఇరాన్ ఆర్థిక పరిస్థితి దిగజారడం వల్ల వారు వెనక్కి తగ్గే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, స్వదేశంలో ఇమేజ్ దెబ్బతినకుండా ఉండేందుకే ఫార్స్ న్యూస్ ద్వారా ఈ తిరస్కరణ ప్రకటనలు చేయిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

చివరిగా: ప్రస్తుతానికి ఇరుపక్షాల మధ్య “దౌత్యపరమైన ప్రెజర్ గేమ్” నడుస్తోంది. హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా అంతర్జాతీయ నౌకలు ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా ప్రయాణించడం ప్రారంభించే వరకు… ఏ ఒక్కరి ప్రకటననూ వంద శాతం నిజమని నమ్మలేం. తెర వెనుక అసలు కథ ఏమిటనేది రాబోయే రెండు మూడు రోజుల్లో స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది…