అన్‌సాల్వ్‌డ్ మిస్టరీ..! ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లో విమాన ప్రమాదం..!!

.

Shankar G …. 1966 జనవరి 24న జరిగిన ఒక ఘోర విమాన ప్రమాదం భారతదేశ అణు విజ్ఞాన రంగాన్ని కోలుకోలేని దెబ్బ తీసింది. ఈ ప్రమాదం వెనుక ఉన్న చారిత్రక నిజాలు, దశాబ్దాల తర్వాత బయటపడిన ఆనవాళ్లు, దీని చుట్టూ అల్లుకున్న రహస్యాల క్రమం ఇదీ…

1. డాక్టర్ హోమీ జహంగీర్ భాభా: అణు పితామహుడి ప్రస్థానం భారతదేశ అణు కార్యక్రమ పితామహుడైన డాక్టర్ హోమీ జహంగీర్ భాభా రాయల్ సొసైటీ (లండన్) ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు. అణుశక్తి రంగానికి ఆయన చేసిన విశేష సేవలకు గాను 1954లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను ‘పద్మభూషణ్’ పురస్కారంతో సత్కరించింది. భారతదేశ అణు కార్యక్రమానికి అత్యంత అవసరమైన బహుళ- విషయ పరిశోధనల కోసం ఆయన అణుశక్తి సంస్థ (Atomic Energy Establishment, Trombay) ను స్థాపించారు.

ఆ మరుసటి సంవత్సరమే (1955లో), స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవాలో జరిగిన “అణుశక్తి శాంతియుత వినియోగం”పై ఐక్యరాజ్యసమితి మొదటి అంతర్జాతీయ సమావేశానికి ఆయన అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు.

2. ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లో విషాదం (1966 జనవరి 24) ముంబై నుండి లండన్‌కు వెళ్తున్న ఎయిర్ ఇండియాకు చెందిన “కాంచన్‌జంగా” (Boeing 707) వాణిజ్య విమానం స్విట్జర్లాండ్ సరిహద్దుల్లోని ఆల్ప్స్ పర్వత శ్రేణిలోని ‘మాంట్ బ్లాంక్’ (Mont Blanc) వద్ద కూలిపోయింది. దట్టమైన మేఘాలు, మంచు తుఫాను కారణంగా జెనీవా ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ (ATC) కు, పైలట్లకు మధ్య జరిగిన సమాచార లోపం వల్లే విమానం కొండను ఢీకొట్టిందని అధికారిక విచారణలో తేలింది.

ఈ దురదృష్టకర ప్రమాదంలో డాక్టర్ హోమీ భాభాతో పాటు మొత్తం 117 మంది ప్రయాణికులు అక్కడికక్కడే మరణించారు. ఆయన ఆకస్మిక మరణం అనంతరం, అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ఆయన గౌరవార్థం తాము స్థాపించిన అణు పరిశోధన సంస్థకు “భాభా అణు పరిశోధనా కేంద్రం” (BARC) అని పేరు మార్చారు.

3. దశాబ్దాల తర్వాత బయటపడిన ఆనవాళ్లు కాలక్రమేణా గ్లోబల్ వార్మింగ్ (ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం) వల్ల ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లోని హిమానీనదాలు (Glaciers) కరగడం ప్రారంభమైంది. దీనివల్ల 1966 నాటి విమాన శకలాలు, ప్రయాణికుల వస్తువులు ఒక్కొక్కటిగా బయటపడ్డాయి.

• వజ్రాల సంచి లభ్యం (2013)..: ఆ విమానంలో లండన్‌కు చెందిన ఒక వ్యాపారికి సంబంధించిన వజ్రాలు, రత్నాల సంచి ఉంది. 2013లో ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన ఒక పర్వతారోహకుడికి ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లో ఇది దొరికింది. దానిని అతను పోలీసులకు అప్పగించగా, ఫ్రెంచ్ చట్టాల ప్రకారం అందులో సగ భాగాన్ని ఆ పర్వతారోహకుడికి, మిగిలిన సగాన్ని స్థానిక ప్రభుత్వానికి పంచారు.

• భారతీయ పత్రికల గుర్తింపు (2020)…: ఆల్ప్స్ పర్వత ప్రాంతంలో ఒక స్థానిక కేఫ్/రెస్టారెంట్ నడుపుతున్న తిమోతీ మోటిన్ (Timothée Mottin) అనే వ్యక్తికి 2020లో మంచు కరగడం వల్ల కొన్ని వస్తువులు దొరికాయి. అందులో ఆనాటి విమాన ప్రయాణికులు చదివిన 1966 జనవరి నాటి భారతీయ వార్తాపత్రికలు (“నేషనల్ హెరాల్డ్”, “ది హిందూస్థాన్ టైమ్స్”, “ది స్టేట్స్‌మన్”) చెక్కుచెదరకుండా లభించాయి. చరిత్రపై ఉన్న ఆసక్తితో ఆయన వాటిని సేకరించి, తన రెస్టారెంట్‌లో ప్రదర్శనకు ఉంచారు.

4. అన్ సాల్వ్‌డ్ మిస్టరీ: సీఐఏ (CIA) కుట్ర సిద్ధాంతం అధికారికంగా ఇది కేవలం విమాన ప్రమాదమే అయినప్పటికీ, దీని వెనుక అమెరికా నిఘా సంస్థ ‘సీఐఏ’ (CIA) హస్తం ఉందనే బలమైన కుట్ర సిద్ధాంతాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. భారతదేశం అణుశక్తిగా ఎదగడాన్ని అడ్డుకోవడానికి, భారత అణు పురోగతిని నెమ్మదింపజేయడానికి అమెరికా ఈ విధ్వంసానికి ప్రణాళిక వేసిందని కొందరు నమ్ముతారు.

దీనికి బలం చేకూరుస్తూ… గ్రెగొరీ డగ్లస్ అనే పాత్రికేయుడు, మాజీ సీఐఏ ఏజెంట్ రాబర్ట్ క్రౌలీతో నాలుగేళ్లపాటు జరిపిన ఇంటర్వ్యూ టేపుల ఆధారంగా “కాన్వర్సేషన్స్ విత్ ది క్రో” (Conversations with the Crow) అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు.

హోమీ భాభా హత్యకు సీఐఏ బాధ్యత వహించిందని రాబర్ట్ క్రౌలీ పేర్కొన్నారు. విమానం కార్గో (సామాగ్రి) విభాగంలో ఉంచిన బాంబు గాలిలోనే పేలడం వల్లే ఆల్ప్స్ పర్వతాలలో ఆ విమానం కూలిపోయిందని, అందుకే ఆనవాళ్లు కూడా పెద్దగా మిగలలేదని ఆయన అన్నట్లుగా ఆ పుస్తకంలో ఉంది. 1965 యుద్ధంలో తమ మిత్రదేశమైన పాకిస్థాన్ ఓడిపోవడం, భారత్ అణుబాంబు తయారీకి వేగంగా అడుగులు వేస్తుండటమే అమెరికా ఈ చర్యకు పూనుకోవడానికి కారణమని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఈ ప్రమాదం ప్రమాదవశాత్తు జరిగిందా లేక కుట్ర పూరితంగా జరిగిందా అనే మిస్టరీ ఇప్పటికీ పూర్తిస్థాయిలో తేలనప్పటికీ, 1966 నాటి ఆ ఆకస్మిక విమాన ప్రమాదం భారతదేశ అణు వ్యవస్థకు తీవ్ర విఘాతం అయ్యిందనేది మాత్రం పచ్చి నిజం.